17:12 | 12/10/2011

Hiện tượng nứt, sụt đất ở Phú Thọ: Nguyên nhân chính do địa chất

Hiện tượng lún sụt mặt đất đã xảy ra từ nhiều năm nay trên địa bàn xã Ninh Dân huyện Thanh Ba (Phú Thọ. Đặc biệt trong những ngày gần đây khu vực ven đường tỉnh lộ 314 trên địa bàn xã xuất hiện những hố sụt rộng 7-8 m, đã làm người dân lo lắng trước sự bất thường của tự nhiên. Chính quyền các cấp và các cơ quan liên quan đang phải gấp rút thực hiện những giải pháp bảo đảm sự an toàn cho người dân, phương án di dời, tái định cư cho các hộ dân sẽ được thực hiện.

Người dân không nên đùa với tính mạng

Trên một thửa ruộng tại Khu 3 xã Ninh Dân, với những vết tích của 2 hố lún sụt còn lộ rõ, ông Nguyễn Văn Trê- người dân của Khu 3 kể lại: Hồi đó khoảng 3-4 năm trước, người dân đang làm đồng thì nghe tiếng nổ ùm rất lớn, chưa biết chuyện gì xảy ra thì đã thấy trên khoảnh ruộng này tự nhiên xuất hiện 2 hố sâu, rộng 7-8m. Phía dưới hố như vực đá tạo thành giếng đầy nước. Sau này do phải canh tác trên ruộng nên người dân phải lấp 2 hố đi, tuy nhiên hiện nay vẫn còn vết tích của miệng hố.

Cũng theo ông Trê, việc thỉnh thoảng trong sân, vườn nhà dân xuất hiện những vệt sụn lún diễn ra từ nhiều năm nay, nhưng người người dân cũng không biết nguyên nhân do đâu mà xảy ra như vậy...

Cho đến thời điểm này, do sụt lún mở rộng, 10 hộ dân trong xã đã phải di dời khẩn cấp để bảo đảm an toàn, nhiều hộ dân khác trong xã cũng chịu ảnh hưởng. Một điều đáng lo ngại đó là mặc dù đã được các cơ quan chức năng cảnh báo và khoanh vùng khu vực thu hồi đất để di dời đến nơi ở mới, nhưng một số người dân trong xã vẫn tiếp tục cơi nới, xây dựng nhà ở tại khu vực này với những biện pháp không bảo đảm an toàn. Điều này không những gây khó khăn cho công tác di dời khỏi vùng lún sụt mà còn là tác nhân ảnh hưởng an toàn đến tính mạng của chính gia đình mình.

Nguyên nhân chính do địa chất

Trước sự lo lắng của người dân, bảo đảm sự an toàn của toàn khu vực xã Ninh Dân, từ đầu năm 2011, UBND tỉnh Phú Thọ đã giao cho các các cơ quan chuyên ngành của tỉnh như Sở Tài Nguyên Môi trường, Sở Công Thương, Sở Xây dựng...phối hợp với Cty CP Xi măng Sông Thao- đơn vị khai thác mỏ đã vôi trên địa bàn xã Ninh Dân thực hiện khảo sát, kiểm tra hiện trường sụt nền, nứt tường của những hộ dân xung quanh mỏ đá vôi để tìm nguyên nhân, đưa giải pháp khắc phục. Trên cơ sở luận cứ khoa học địa chất về tai biến karst( cacto), báo cáo kiểm tra đã đưa ra kết luận: Hiện tượng sụt lún đất đều xảy ra trên bề mặt địa hình karst bằng phẳng. Phía trên là lớp trầm tích đề tứ hiện đại bở rời, gắn kết yếu, độ dày từ 2-5 m. Phía dưới lớp trầm tích đề tứ là móng đá vôi dạng khối bị nứt nẻ mạnh, chứa nhiều hang hốc karst. Khu vực đá vôi Ninh Dân nằm gọn trong khu vực này.

Khu 3, khu 4 xã Ninh Dân bị ảnh hưởng nhiều nhất do tai biến karst, khu vực này có khoảng 50 hộ dân đang sinh sống. Địa hình khu vực sụt đất là khu vực thấp trung ven đồi chịu tác động mạnh của các dòng chảy mặt và nước mưa, nhất là vào mùa mưa lũ. Với bề mặt phủ lớp đất bở rời gắn kết yếu tuổi, khi gặp nước rất dễ bị tan rã, dưới lớp phủ đệ tứ đá vôi nằm ở các độ sâu khác nhau. Tạo thành này bị chi phối bởi các quá trình karst hóa và hoạt động tân kiến tạo. Đồng thời với các hoạt động trên, hoạt động của nước ngầm đã tạo nên một số khu vực hình thành các hang hốc kasrt ngầm, các đới dập vỡ nứt nẻ kiến tạo...Với sự cấu tạo địa chất như vậy những khu vực xung yếu dễ nhạy cảm với một số tai biến địa chất trên bề mặt địa hình như trượt đất, sụt đất, nứt đất và xói ngầm trong nội tầng đá vôi và trầm tích khi có trấn động của tự nhiên...

Theo kết luận của đoàn kiểm tra, nguyên nhân chính xuất hiện sụt đất ở khu vực này là do tồn tại khu vực có yếu tố tự nhiên nhạy cảm với nứt sụt đất. Hiện tượng nứt sụt đất xảy ra trên diện rộng không chỉ xung quanh khu vực khai thác đá vôi mà xảy ra trên cả các khu vực cách xa nơi khai thác. Tuy nhiên cộng với ảnh hưởng của việc khai thác mỏ đá cũng như các tác nhân khác như đào giếng, khai thác nước ngầm đã thúc đẩy nhanh sự xuất hiện tai biến nứt sụt đất

Thực tế, theo một số người dân trong xã cũng phản ảnh, hiện tượng lún sụt đất đã xảy ra nhiều năm trước khi mỏ đá vôi Ninh Dân đi vào khai thác( đầu năm 2009). Cách khu mỏ đá vôi hơn 1km cũng xảy ra những hố sụt, theo quan sát của người dân, chỉ một lớp mỏng phía trên là đất, phía dưới mở ra là những lớp đá vôi chồng lên nhau, hố nào cũng tràn nước...

Thực hiện biện pháp di dời

Trao đổi xung quanh vấn đề này, ông Lê Minh Hải- Tổng Giám đốc Cty CP Xi măng Sông Thao cho biết: Mặc dù các cơ quan chuyên môn đã kết luận nguyên nhân chính gây lún, sụt đất tại khu vực không phải do việc khai thác mỏ đá của Cty nhưng trước nguy cơ nứt sụt đất có khả năng tiếp tục xảy ra, ảnh hưởng đến an toàn của người dân, với trách nhiệm của doanh nghiệp trên địa bàn, Cty CP Xi măng Sông Thaođã chủ động xây dựng phương án thu hồi đất và tái định cư cho các hộ dân nằm trong vùng bị lún sụt phía Tây Nam của mỏ đá. Theo phương án này sẽ di dời 50 hộ dân đang sinh sống tại đây, bố trí khu TĐC khoảng 2ha( đủ TĐC cho 75 hộ) kinh phí dự kiến khoảng trên 30 tỷ đồng. Diện tích đất sau khi thu hồi sẽ phục vụ cho việc nâng công xuất nhà máy vào giai đoạn 2 và làm hành lang an toàn. Chủ trương này cũng đã được tỉnh Phú Thọ, huyện Thanh Ba cũng như chính quyền và nhân dân địa phương đồng tình. Đặc biệt sau buổi kiểm tra và làm việc trực tiếp về vấn đề này,vào tháng 3/2011, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Hoàng Dân Mạcđã chỉ đạo huyện Thanh Ba xác lập khu tái định cư, phối hợp với Cty Xi măng Sông Thao trước mắt tiến hành di dời 50 hộ dân thuộc khu vực nguy hiểm đến nơi ở mới. Quy mô khu TĐC này được mở rộng để có thể đáp ứng nhiều hơn sô hộ TĐC khi nhà máy xi măng Sông Thao có kế hoạch mở rộng diện tích vùng khai thác nguyên liệu hoặc khi có các sự cố khác tương tự ở các khu vực lân cận.

Đến thời điểm này, Cty CP Xi măng Sông Thao đã hoàn tất công tác khoanh vùng lún sụt, giai đoạn 1 khoảng 62 hộ dân có đất ở và nhà. Một số hộ dân thuộc diện nguy hiểm cũng đã được di dời không để xảy ra tai nạn. UBND huyện Thanh Ba cũng triển khai công tác quy hoạch khu TĐC, xác định vị trí tái định cư cho các hộ, lập phương án xây dựng khu tái định cư để chuyển dân. Dự kiến chi trả đền bù, TĐC khoảng 38 tỷ đồng. Tuy nhiên theo danh sách các hộ có nhà ở cần di dời do UBND xã Ninh Dân xác nhận có tới 83 hộ, ngoài ra còn có 14 hộ có đất cũng bị ảnh hưởng cũng phải đền bù.

Do phải tính nguồn kinh phí để đền bù, TĐC cho người dân nên Cty Xi Măng Sông Thao cho rằng, cần phải có biện pháp xác định vùng ảnh hưởng cụ thể cũng như mức ảnh hưởng mới có thể thực hiện tốt phương án di dời, TĐC. Đặc biệt trong giai đoạn khó khăn của các DN hiện nay, việc bố trí nguồn kinh phí lớn như vậy là bài toán nan giải đối với đơn vị, rất cần sự hỗ trợ của tỉnh Phú Thọ và chính quyền địa phương.

Mới đây nhất, trước diễn biến của hiện tượng nứt, sụt đất trở nên nghiêm trọng hơn, Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Dân Mạc đã yêu cầu các cơ quan liên quan cần tập trung gấp rút giải quyết những việc phòng ngừa, khắc phục không để xảy ra tai nạn nghiêm trọng, các ngành và huyện, xã phải phát huy trách nhiệm theo chức năng theo tinh thần ảnh hưởng thiên tai. Công việc cấp bách là khảo sát, xác định rõ khu lún sụt báo cáo tỉnh trong tháng 10 để có phương án xử lý có phương án xây dựng khu tái định cư, trường mầm non. Công ty Xi măng Sông Thao và huyện Thanh Ba thực hiện tốt công tác di dời bảo đảm giải quyết nơi ăn ở, học tập cho dân di dời. Bước đầu, tỉnh sẽ ứng ngân sách cho Công ty vay để đền bù và di chuyển dân đến nơi ở mới. Đặc biệt chính quyền địa phương và người dân cần hiểu rõ tình hình, cùng với nhà nước và doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để công ty xi măng Sông Thao tiếp tục đẩy mạnh sản xuất./.

Nguyên Vũ (baoxaydung.com.vn)

Bản in

Theo dòng sự kiện:

Xem tiếp

Các bài đã đăng: