Công trình » Thế giới xây dựng

Về làng mộc An Tường (Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) những ngày này, tiếng cưa xẻ gỗ, tiếng bào, đục... vang lên rộn rã từ sáng sớm đến chiều muộn. Không khí lao động khẩn trương, sôi nổi như xua đi cái lạnh giá của những ngày cuối năm.

Trao đổi với ông Phạm Dương Hồi - Chủ tịch Hội Nghề mộc xã được biết: Nghề mộc ở An Tường có từ xa xưa thuộc địa bàn 2 thôn Thủ Độ và Bích Chu với khoảng 900 hộ, thu hút 1.600 lao động làm nghề, trong đó có hai cá nhân được UBND tỉnh công nhận là nghệ nhân là ông Phùng Văn Rích (thôn Bích Chu) và ông Kiều Đức Nghĩa (thôn Thủ Độ), 7 thợ được công nhận là thợ giỏi của tỉnh và khoảng 1.200 lao động có tay nghề cao trong nghề mộc. Trải qua nhiều biến cố, thăng trầm, có những giai đoạn làng nghề gặp rất nhiều khó khăn, nhưng với sự yêu nghề, sự năng động nhạy bén của những người “sinh nghề, tử nghiệp”, đến nay, làng nghề mộc An Tường được cả nước biết đến. Sản phẩm của làng nghề không chỉ đa dạng về chủng loại, mẫu mã sản phẩm, bền chắc, giá cả phải chăng mà ngày càng đẹp, tinh xảo hơn từ đồ thờ, án gian, cuốn thư, hoành phi, câu đối… đến đồ dân dụng như sập gụ, tủ chè, bàn ghế mỹ nghệ, đồ gỗ trang trí nội thất… Bởi thế mà sản phẩm của làng nghề mộc được khách hàng ưa chuộng, sản phẩm sản xuất đến đâu tiêu thụ hết đến đấy. Nhất là những tháng cuối năm, các hộ làm nghề có tiếng trong làng đều làm không hết việc, các kíp thợ đều phải làm việc tăng ca để kịp các đơn đặt hàng.

Thăm cơ sở sản xuất của ông Trương Văn Điếm, thôn Bích Chu, chủ một cơ sở sản xuất chuyên làm đồ thờ, án gian… điều chúng tôi nhận thấy là không khí làm việc hết sức khẩn trương. Mặc cho nhiệt độ ngoài trời lạnh buốt, những thanh niên vẫn tập trung cao độ cưa xẻ gỗ thành những tấm vuông vắn, đủ kích cỡ, các bác thợ cả thì chuyên tâm đục đẽo, chạm trổ, tạo hình, các chị em thì nhanh tay chà, đánh bóng sản phẩm. Mỗi người mỗi việc, mỗi công đoạn nên làng nghề thu hút được hầu hết lao động trong làng tham gia. Vừa kiểm tra sản phẩm, ông Điếm cho biết: “Càng về cuối năm, các đơn đặt hàng càng nhiều do tâm lý mua sắm chuẩn bị cho dịp Tết. Nhiều gia đình cũng chọn thời điểm này để khánh thành và trang trí nhà cửa. Chúng tôi phải thuê thêm nhiều thợ để sản xuất nhanh hơn”. Ông Điếm khẳng định dù có phải sản xuất nhanh nhưng những người thợ không ai bảo ai đều không thể bỏ qua bất cứ một công đoạn nào trong quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng và mẫu mã sản phẩm, giữ chữ tín cho làng. Ông cũng cho biết thêm: “Tùy từng loại gỗ, tùy kiểu dáng mà các sản phẩm có giá bán khác nhau. Từ những chiếc giường gỗ nghiến có giá vài triệu đồng, đến những bộ bàn ghế bằng gỗ cẩm vân, gỗ gụ giá hàng trăm triệu đồng, có thể đáp ứng nhu cầu của nhiều khách hàng”.

Người thợ mộc xã An Tường cũng rất linh hoạt, họ có thể sản xuất hàng loạt để phục vụ khách hàng nhanh, nhưng cũng rất quan tâm tới thị hiếu của khách hàng, luôn tìm kiếm những mẫu mã mới làm phong phú sản phẩm. Họ cũng sẵn sàng gia công sản phẩm theo yêu cầu, theo mẫu mã của khách. Vì vậy mà việc tiêu thụ sản phẩm của làng nghề rất thuận lợi, người làm nghề có lãi và yên tâm gắn bó với nghề. Những lao động làm thuê trong làng cũng có thu nhập 1 - 2 triệu đồng/người/tháng, thợ giởi thì thu nhập cao hơn 4 - 6 triệu đồng/người/tháng. Còn chủ cơ sở tùy từng quy mô có thể thu lãi từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng/năm. Không chỉ trực tiếp làm ra những sản phẩm được khách hàng trong cả nước ưa chuộng, những thợ giỏi của làng nghề mộc An Tường còn góp sức gìn giữ giá trị văn hóa từ ngàn đời cha ông để lại, bằng bàn tay tài hoa của mình sửa chữa, trùng tu các công trình văn hóa cổ như đình, chùa, nhà thờ, nhà cổ đến kiến thiết làm các nhà sàn, các công trình cổ được khách hàng và nhân dân cả nước đánh giá cao.

Làng nghề phát triển đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của xã. Năm 2010, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp của xã đạt trên 30 tỷ đồng, tăng 7% so với năm 2009, chiếm 41% tổng thu nhập.

Để bảo tồn và phát triển nghề mộc ở An Tường, quy hoạch làng nghề đã được cấp, ngành chức năng phê duyệt; khu sản xuất tập trung rộng 16ha đang được đầu tư để chuyển các hộ ra địa điểm rộng rãi. Được sự giúp đỡ của các cấp, ngành từ tỉnh đến huyện, xã đã mở được 2 lớp đào tạo nghề mộc mỹ nghệ với 50 học viên học tập tại làng; tổ chức hội thi tay nghề lần thứ hai thành công thu hút nhiều thợ giỏi thuộc hai làng nghề tham gia. Đặc biệt hai làng Thủ Độ và Bích Chu đã được Hiệp hội làng nghề Việt Nam xét công nhận là 2 làng nghề tiêu biểu quốc gia. Địa phương thành lập Hội Làng nghề, tổ chức thành công đại hội Làng nghề mộc xã An Tường lần thứ nhất với 3 chi hội và 670 hội viên. Hội Làng nghề đã tổ chức các hoạt động tham quan, học hỏi kinh nghiệm, quảng bá sản phẩm; hàng hóa của làng nghề tham dự nhiều cuộc triển lãm như triển lãm hàng tiểu thủ công nghiệp địa phương các tỉnh phía Bắc của Bộ Công Thương tổ chức tại Vĩnh Phúc; Bộ sản phẩm bàn ghế gỗ xoan, trống đồng thời Hùng Vương được nhận Huy chương Bạc; các cuộc triển lãm của tỉnh tổ chức sản phẩm làng nghề của xã được UBND tỉnh tặng Bằng khen và nhiều Giấy khen.

Ngoài ra, 4 DN sản xuất đồ mộc thuộc làng nghề đã được hỗ trợ một số công nghệ mới đã trình diễn mô hình phun, phủ sơn bóng, công nghệ sấy gỗ, nguyên liệu. Đây là cơ sở thực tiễn giúp địa phương từng bước đổi mới công nghệ, hạ giá thành, nâng cao thu nhập, đặc biệt là công nghệ nhằm sử dụng nguyên liệu gỗ tại địa phương mà vẫn đảm bảo chất lượng tốt, kiểu dáng đẹp, giá thành hạ, giá trị sử dụng cao.