11:51 | 14/04/2011

Một số vấn đề về chi phí xử lý rác thải sinh hoạt

Quản lý chất thải rắn đang trở thành vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay do lượng chất thải rắn ngày càng gia tăng, trong khi năng lực thu gom và xử lý chất thải rắn còn rất nhiều bất cập.

Về mô hình tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn đô thị: Rác được gom từ các ngõ, hẻm, trên phố đưa về vị trí tập kết để đưa lên xe ô tô vận chuyển đến địa điểm xử lý. Việc thu gom và vận chuyển rác được thực hiện bởi các Cty TNHH Nhà nước một thành viên môi trường đô thị, Cty TNHH hoặc HTX môi trường đô thị.


Viên đốt, sản phẩm của dây chuyền xử lý rác thải công nghệ MBT-CD.08.

Về các công nghệ xử lý chất thải rắn đô thị được xử lý theo các công nghệ chủ yếu sau: Chôn lấp rác là phương pháp xử lý rác phổ biến nhất. Hiện nay tại mỗi đô thị từ loại IV trở lên có ít nhất 1 bãi chôn lấp rác; trong đó có khoảng 85% bãi chôn lấp là loại bãi chôn lấp đơn giản, chất lượng xử lý rác chưa đáp ứng các yêu cầu về môi trường. Công nghệ chôn lấp rác đang đặt ra nhiều vấn đề rất bức xúc đòi hỏi cần phải giải quyết.

Chế biến thành phân vi sinh là phương pháp xử lý rác thành phân vi sinh và một số sản phẩm phụ khác như ống nhựa, túi đựng, gạch xây… Công nghệ chế biến này hiện nay đã được một số nhà đầu tư trong nước áp dụng bởi có ưu điểm nổi bật là giảm thiểu tình trạng chôn lấp rác và tận dụng được lợi ích từ rác thải. Tuy nhiên, công nghệ này hiện nay đang tồn tại những nhược điểm sau: Sản phẩm phân vi sinh phần lớn không đảm bảo yêu cầu về chất lượng nên ít được thị trường chấp nhận sử dụng (chủ yếu dùng để bón cây công nghiệp); tỷ lệ rác sau xử lý cần phải chôn lấp chiếm đến 70% - 75% lượng rác đầu vào; cần phải xử lý nước rác từ khu vực chế biến phân vi sinh và chi phí xử lý nhìn chung còn tốn kém. Nguyên nhân là do thành phần rác của nước ta không phù hợp với yêu cầu của công nghệ và quá trình tổ chức thu gom, vận chuyển rác bị chia cắt làm cho thành phần rác bị biến đổi trong quá trình thu gom, vận chuyển, không đáp ứng yêu cầu xử lý.

Chế biến thành viên nhiên liệu là phương pháp chế biến rác thành những viên nhiên liệu. Công nghệ chế biến này do Cty TNHH Thủy lực - Máy nghiên cứu ứng dụng, bắt đầu được triển khai ứng dụng ở một số địa phương. Một số công nghệ khác như đốt rác phát điện, thu khí phát điện… Các công nghệ này hiện nay chưa được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam.

Chi phí đầu tư xử lý chất thải rắn là toàn bộ các chi phí cần thiết để đầu tư xây dựng cơ sở xử lý chất thải rắn; bao gồm chi phí đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị, chi phí quản lý, chi phí liên quan đến vốn đầu tư, lợi nhuận đầu tư và một số khoản chi phí khác. Chi phí để xử lý chất thải rắn đô thị cần phải được nhìn nhận bao gồm các chi phí từ nơi phát sinh nguồn rác thải đến chi phí xử lý rác đáp ứng yêu cầu về môi trường, tức là toàn bộ chi phí của quá trình thu gom, vận chuyển và chế biến rác.

Đối với chi phí thu gom và vận chuyển được xác định trên cơ sở khối lượng rác cần thu gom, vận chuyển và đơn giá do UBND cấp tỉnh, TP trực thuộc Trung ương ban hành. Đơn giá trung bình của một số loại công tác thu gom và vận chuyển rác theo mặt bằng giá cuối năm 2010 là: Quét rác đường phố bằng thủ công: 389 - 435 nghìn đồng/ha, quét rác đường phố bằng máy: 118 - 237 nghìn đồng/ha, vận chuyển rác đến địa điểm xử lý: 6.400 ÷ 6.800 đồng/tấn/km. Chi phí chôn lấp rác hợp vệ sinh rác không tính đến thu hồi vốn đầu tư theo mặt bằng giá cuối năm 2010 là 115 - 142 nghìnđồng/tấn.ngày; chi phí chôn lấp rác có tính đến thu hồi vốn đầu tư là 219 - 286 nghìn đồng/tấn/ngày. Chi phí chế biến rác thành phân vi sinh công suất xử lý dưới 150.000 tấn/ngày là 290 - 270 nghìn đồng/tấn/ngày. Chi phí chế biến thành viên viên đốt bao gồm chi phí đầu tư ban đầu, chi phí năng lượng, nguyên liệu xử lý, một số khoản chi phí khác có liên quan từ 270 - 230 nghìn đồng/tấn.ngày.

Từ kết quả nghiên cứu chi phí thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải đô thị, Nhà nước cần xem xét, đánh giá, kiểm nghiệm các công nghệ xử lý đã thực hiện để khẳng định loại công nghệ xử lý không phải chôn lấp có ưu điểm nổi trội để khuyến khích áp dụng. Mặt khác, cũng cần tăng cường nghiên cứu, đánh giá các công nghệ xử lý chất thải rắn đô thị đã thực hiện trên thế giới nhưng phải phù hợp với đặc điểm rác thải cũng như công nghệ thu gom rác của nước ta để tiến hành chuyển giao ứng dụng tại Việt Nam. Việc phân bổ kế hoạch vốn hàng năm cần tính đến nguồn vốn đủ cho việc xử lý chất thải rắn đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật môi trường. Đơn giá cho công tác xử lý chất thải rắn phải đảm bảo đáp ứng yêu cầu thu hồi vốn đầu tư. Chi phí xử lý chất thải rắn chịu sự ảnh hưởng rất lớn của cự ly vận chuyển rác đến cơ sở chế biến. Vì vậy, trong qui hoạch các cơ sở xử lý chất thải rắn cũng như phê duyệt các dự án đầu tư xử lý chất thải rắn theo công nghệ không chôn lấp cần lựa chọn những địa điểm gần đô thị để giảm chi phí vận chuyển rác. Thủ tục để cho vay ưu đãi về vay vốn cho đầu tư xử lý chất thải rắn cần phải đơn giản, nhanh chóng để thu hút khu vực kinh tế tư nhân đầu tư. Quá trình kiểm tra, quản lý việc thực hiện hợp đồng xử lý rác cần phải giám sát chặt chẽ về công nghệ xử lý, các sản phẩm của quá trình xử lý và các điều kiện về môi trường.

TS Trần Hồng Mai

Viện trưởng Viện Kinh tế Xây dựng.

Source baoxaydung.com.vn

Bản in

Các bài đã đăng: