13:48 | 09/01/2017

Cẩu tháp tại công trình xây dựng: Hiểm họa “rình rập”!

(Xây dựng) – Thời gian qua đã ghi nhận nhiều vụ tại nạn tại các công trường xây dựng do cẩu tháp gây ra, sau những vụ tai nạn dư luận không khỏi “giật mình” bởi những vi phạm quy định trong việc vận hành cẩu tháp tại nhiều công trình xây dựng.

Trong năm 2016, tại Thủ đô Hà Nội đã xảy ra một loạt vụ tại nạn cẩu tháp nghiêm trọng. Điển hình như vụ tai nạn cẩu tháp vào rạng sáng ngày 3/3, tại công trình xây dựng ở số 493 Trương Định (Hoàng Mai, Hà Nội) do Cty cổ phần đầu tư và dịch vụ Hà Nội làm chủ đầu tư. Hay vụ sập thang máy cẩu xảy ra vào khoảng 10h30 ngày 4/12/2015, tại chung cư ở số 52 Lĩnh Nam (phường Lĩnh Nam - Hoàng Mai - Hà Nội) khiến 3 người tử vong.

Mới đây nhất, vào khoảng 5h sáng 13/10, giàn giáo dự án chung cư cao tầng Eco Green Tower số 1 phố Giáp Nhị, phường Thịnh Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội) đã bị sập. Thời điểm xảy ra tai nạn khi các công nhân đang đổ sàn tầng 6 tòa nhà 28 tầng thì bất ngờ phần bê tông đổ sập kéo theo giàn giáo cùng nhiều công nhân rơi xuống dưới. Sự việc đã khiến 2 nạn nhân rơi xuống tầng 1 tử vong, 4 người khác bị thương.

Để đảm bảo an toàn cho việc vận hành, sử dụng cẩu tháp, hiện nay việc sử dụng cẩu tháp bắt buộc phải tuân thủ theo các quy định của Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 13/4/2012 của UBND thành phố Hà Nội về tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định quản lý sử dụng, vận hành cần trục tháp trong thi công xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội; Nghị định số 44/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ về việc quy định chi tiết một số điều của Luật an toàn, vệ sinh lao động về hoạt động kiểm định an toàn lao động; Quy chuẩn Việt Nam QCVN 7:2012/BLĐTBXD – Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn lao động đối với thiết bị nâng; Thông tư 05/2014/TT-BLĐTBXD của Bộ Lao động – Thương binh và xã hội về việc ban hành danh mục máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Thông tư 22/2010/TT-BXD của Bộ Xây dựng quy định về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình; Tiêu chuẩn TCVN 5308-1991 quy phạm an toàn trong xây dựng…

Tuy nhiên trong quá trình sử dụng, rất nhiều cẩu tháp tại công trường xây dựng đều vi phạm quy định trong an toàn, vận hành cầu tháp. Một số lỗi thường gặp là việc không tuân thủ công tác kiểm định cần trục tháp định kỳ, đột xuất trong quá trình sử dụng theo quy định tại Điều 6, Nghị định 44/2016/NĐ-CP. Ở trạng thái nghỉ của cần trục tháp, không được nhà thầu đưa tay cầm và đối trọng vào trong phạm vi công trình, không có ý thực nhằm hạn chế tối đa tay cần và đối trọng vượt ra khỏi phạm vi công trình. Chủ đầu tư và nhà thầu thi công lơ là việc bố trí rào chắn và biển báo trên công trường tại các vị trí có nguy cơ gây nên mất an toàn lao động.

Đối với trường hợp vùng hoạt động của cần trục tháp vượt ra khỏi phạm vi công trình, có ảnh hưởng tới giao thông đi lại của nhân dân và công trình lân cận chỉ cho phép hoạt động từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau và phải đảm bảo có đủ hệ thống cảnh báo, cảnh giới, người hướng dẫn đảm bảo an toàn giao thông, đồng thời tăng cường kiểm tra bảo đảm an toàn kỹ thuật của cần trục tháp mới cho phép hoạt động. Tuy nhiên quy định này là lỗi thường gặp nhất đối các cầu tháp tại nhiều công trình xây dựng tại Thủ đô. Bất chấp ngày đêm, các cầu tháp vẫn vươn cần trục ra ngoài phạm vi công trình và vô tư cầu vật liệu xây dựng lửng lơ trên đầu người tham gia giao thông.

Ngoài ra, chủ đầu tư hoặc nhà thầu thi công còn phải thực hiện việc niêm yết sơ đồ mặt bằng thi công cần trục tháp tối thiểu khổ A0 trên công trường ở nơi dễ đọc và dễ quan sát bằng vật liệu khó bị hư hỏng, không bị bạc màu khi bị nước mưa, phơi nắng. Nội dung mặt bằng thi công cần trục tháp phải thể hiện giới hạn vùng nguy hiểm vật rơi do việc lắp dựng, tháo dỡ hoặc quá trình vận hành cần trục…

Phóng viên Báo điện tử Xây dựng đã có cuộc khảo sát các cẩu tháp tại nhiều công trình xây dựng tại Hà Nội cho thấy, hầu hết các lỗi mà các chủ đầu tư thường mắc phải là việc: Ở trạng thái nghỉ của cần trục tháp, không được nhà thầu đưa tay cầm và đối trọng vào trong phạm vi công trình; một số cầu tháp có vùng hoạt động vượt ra khỏi phạm vi công trình, nhưng vẫn hoạt động cả ngày, bất chấp bên dưới là đường giao thông với các phương tiên lưu thông đông đúc; hầu hết các công trình đều không được bố trí rào chắn và biển báo trên công trường tại các vị trí có nguy cơ gây nên mất an toàn lao động.

Sau đây là một số hình ảnh cần trục tháp mà phóng viên đã ghi nhận được tại một số công trường xây dựng:

Dù toàn bộ cần cầu tháp nằm phía ngoài công trình xây dựng, bất kể ngày đêm, cầu tháp của Cty 36.30 trên đường Xã Đàn vẫn “miệt mài” hoạt động

Một cần trục tháp nằm trên đường Dương Đình Nghệ (Cầu Giấy, Hà Nội) vươn toàn bộ cần trục vượt ra ngoài phạm vi công trình, nhưng đơn vị thi công không hề có rào chắn và biển báo trên công trường tại các vị trí có nguy cơ gây nên mất an toàn lao động

Trong trạng thái nghỉ, nhưng những cần trục như thế này vẫn “thò” cánh tay dài của mình ra khỏi phạm vi công trình, xung quanh công trường không hề có một biển báo an toàn nào được dựng lên

Ông Ngô Lâm – Phó Cục trưởng Cục giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết: Sau khi Luật an toàn, vệ sinh lao động mới ra đời và có hướng dẫn của hai Nghị định số 44/2016/NĐ-CP và 39 quy định việc sử dụng máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn (trong đó có cần trục) phải được kiểm định đảm bảo các yêu cầu về an toàn. Hiện nay Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 29/2016/TT-BXD ngày 30/12/2016 quy định về quy trình kiểm định đối với một số máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, trong đó cố cần trục.

Về công tác triển khai các quy định tại địa phương thì trước đây đã có những quy định tại Thông tư 22/2010/TT-BXD quy định về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình. Theo đó, tại khoản 5 Điều 4 yêu cầu khi thi công xây dựng đã quy định cụ thể: Máy, thiết bị thi công có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được kiểm định, đăng ký với cơ quan có thẩm quyền theo quy định thì mới được phép hoạt động trên công trường. Khi hoạt động, máy và thiết bị thi công phải tuân thủ quy trình, biện pháp đảm bảo an toàn. Trường hợp khi hoạt động, thiết bị thi công vượt khỏi phạm vi mặt bằng công trường thì chủ đầu tư phải phê duyệt biện pháp bảo đảm an toàn cho người, máy, thiết bị và công trình trong, ngoài công trường chịu ảnh hưởng của thi công xây dựng. Trường hợp do điều kiện thi công, thiết bị phải đặt ở ngoài phạm vi công trường và trong thời gian không hoạt động nếu các thiết bị thi công vươn ra khỏi phạm vi công trường thì phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của địa phương.

Vừa qua, Bộ Xây dựng đã tiến hành kiểm tra hai Tổng Cty là Vinaconex và HUD về công tác an toàn lao động, ngoài ra Bộ Xây dựng cũng đã phối hợp với Bộ Lao động thương binh – xã hội trong chiến dịch kiểm tra về an toàn lao động trong thi công xây dựng, đã phát hiện, chấn chỉnh một số sai phạm tại một số công trình.

Từ tình hình thực tế, Bộ Xây dựng đang tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật để tăng cường quản lý nhà nước đối với an toàn trong thi công xây dựng công trình, ban hành Thông tư thay thế Thông tư 22/2010/TT-BXD quy định về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình.

Vũ Chiến – Việt Khoa

Các bài đã đăng: