Kính gửi: Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bộ Xây dựng nhận được văn bản số 8407/BKHĐT-GSTĐĐT ngày 02/12/2011 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về việc thẩm định Chương trình mục tiêu quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn 2011-2015 (Chương trình MTQG). Sau khi nghiên cứu, Bộ Xây dựng có ý kiến như sau:

1. Chương trình MTQG nhằm thực hiện Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020 về cải thiện điều kiện cung cấp nước sạch, vệ sinh, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi vệ sinh và giảm thiểu ô nhiễm môi trường khu vực dân cư nông thôn. Bộ Xây dựng thống nhất cơ bản nội dung Chương trình MTQG và dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình MTQG.

2. Để Chương trình MTQG được xây dựng và triển khai thực hiện đạt hiệu quả, cần lưu ý một số nội dung sau đây:

a) Về rà soát, đánh giá việc thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2006 – 2010 và Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020:

- Báo cáo Chương trình MTQG đã có đánh giá cơ bản kết quả triển khai thực Chương trình MTQG giai đoạn 2006 – 2010 về mục tiêu, giải pháp thực hiện, những kết quả đạt được và chưa đạt được. Tuy nhiên, các kết quả đánh giá về hiệu quả đầu tư, tính bền vững của công trình vẫn chưa được đề cập. Trong thời gian qua, nhiều công trình cấp nước nông thôn được nhà nước đầu tư bị hư hỏng và không sử dụng được. Vì vậy, việc đưa ra các giải pháp, quan điểm về quản lý và phát triển cấp nước nông thôn cho giai đoạn tiếp theo cần được cân nhắc và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình hiện nay.

- Sau 10 năm triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2020, cần có báo cáo rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện Chiến lược và cập nhật, bổ sung; trong đó lưu ý một số nội dung sau:

+ Giải pháp xã hội hóa hoạt động cấp nước sạch và vai trò quản lý nhà nước về cấp nước nông thôn.

+ Công tác quy hoạch cấp nước.

+ Mô hình tổ chức quản lý cấp nước nông thôn.

- Do quá trình đô thị hóa, ranh giới giữa khu vực đô thị và nông thôn luôn biến đổi, đồng thời với mức sống và nhận thức của người dân nông thôn ngày càng nâng cao; vì vậy, việc cấp nước cho khu vực dân cư đô thị hóa cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị cấp nước đô thị và cấp nước nông thôn.

b) Về quy hoạch cấp nước:

Quy hoạch cấp nước vùng có vai trò quan trọng đối với việc xác định phạm vi khu vực đô thị hóa; xác định quy mô công trình cấp nước, phạm vi phục vụ, lựa chọn nguồn nước đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Ngoài ra, quy hoạch cấp nước bao gồm kế hoạch đầu tư trong từng giai đoạn và xác định được các dự án ưu tiên, tạo điều kiện cho cơ quan quản lý phân bổ, huy động nguồn vốn đầu tư phù hợp. Trong thời gian qua, do thiếu công tác quy hoạch, một số công trình cấp nước tập trung không sử dụng được khi nguồn nước bị ô nhiễm, cạn kiệt hoặc nằm trong khu vực đô thị hóa nên người dân chọn nguồn nước từ hệ thống cấp nước đô thị có chất lượng dịch vụ tốt hơn.

Vì vậy công tác quy hoạch cấp nước cần được quan tâm nhiều hơn trong giai đoạn 2011-2015. Trong đó, việc quy hoạch cấp nước vùng (như vùng huyện, liên huyện hay vùng tỉnh) để xác định và lựa chọn các công trình cấp nước tập trung có quy mô vùng liên xã, liên huyện đáp ứng yêu cầu quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước. Vì vậy, Dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình MTQG cần nghiên cứu nội dung này và yêu cầu các địa phương có kế hoạch lập quy hoạch cấp nước vùng.

c) Về quản lý vận hành công trình cấp nước:

- Ngày 02/11/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 131/2009/QĐ-TTg Về một số chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư và quản lý, khai thác công trình cấp nước sạch nông thôn; trong đó quy định các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện, năng lực có thể tham gia quản lý, vận hành công trình cấp nước nông thôn. Tuy nhiên đến nay, nhiều công trình cấp nước tập trung bị hư hỏng không hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả do năng lực quản lý vận hành của đơn vị cấp nước chưa đáp ứng được yêu cầu. Vì vậy, cần có quy định cụ thể về điều kiện, năng lực của tổ chức, cá nhân khi tham gia quản lý, vận hành đối với từng loại, quy mô công trình cấp nước nông thôn.

- Việc đào tạo, nâng cao năng lực quản lý, vận hành của đơn vị cấp nước đối với công trình cấp nước nông thôn là yêu cầu quan trọng; vì vậy, đề nghị nghiên cứu, bổ sung trong Chương trình MTQG.

Trên đây là ý kiến của Bộ Xây dựng, đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định./.