09:22 | 24/08/2019

Yên Định (Thanh Hóa): Nhiều doanh nghiệp khai thác đá “điêu đứng” vì chờ cấp phép

(Xây dựng) - Xã Yên Lâm (Yên Định) là một trong những “vựa đá” của tỉnh Thanh Hóa. Từ lâu nay, sản phẩm đá Yên Lâm đã có mặt khắp các thị trường trong và ngoài nước, các doanh nghiệp (DN) khai thác, chế biến đá Yên Lâm đã đem lại nguồn thu không nhỏ cho ngân sách Nhà nước và việc làm ổn định cho nhiều lao động. Tuy nhiên, hiện tại các DN này đang “điêu đứng” vì chậm được cấp phép, mặc dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Hai trong số những mỏ đá của các DN đang chờ được cấp phép khai thác.

Làm việc với PV Báo điện tử Xây dựng, ông Nguyễn Xuân Thái - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Yên Lâm cho biết: “Việc chậm cấp phép quyền khai thác mỏ đã gây rất nhiều khó khăn cho các DN trên địa bàn, với thẩm quyền của mình, xã chỉ biết báo cáo, đề nghị lên huyện và chờ đợi trong sự “trách móc”của các DN. Mặc dù rất thông cảm với phía DN vì họ đã đầu tư kinh phí để mua máy móc, làm đường lên mỏ, san gạt mặt bằng, nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản với kinh phí nhiều tỷ đồng. Ngoài ra còn phải duy trì bộ máy, trả lương công nhân… Tuy nhiên, với vai trò quản lý Nhà nước tại địa bàn, UBND xã luôn yêu cầu các DN phải tuân thủ pháp luật, tuyệt đối không khai thác khi chưa được cấp phép. Cụ thể vào ngày 10/7/2019, qua nắm bắt thông tin, UBND xã đã thành lập đoàn kiểm tra 10 DN khai thác đá tại địa bàn. Qua kiểm tra, đã lập biên bản ban đầu, yêu cầu các DN ngừng mọi hoạt động san lấp, làm đường, khai thác đá trái phép. Đồng thời giao Công an xã và tổ quản lý làng nghề theo dõi, giám sát chặt chẽ hoạt động của các DN”.

Trở lại với vấn đề cấp phép cho các DN. Theo báo cáo giải trình của Cty TNHH Xuân Trường (một trong các DN tại Yên Lâm), từ năm 2003 DN đã được UBND tỉnh cấp phép khai thác đá vôi làm vật liệu xây dựng tại núi Hang Cá. Đến năm 2014 được gia hạn khai thác thời hạn 30 năm, năm 2016 do chủ trương của tỉnh yêu cầu các DN khai thác khoáng sản phải đầu tư công nghệ, khai thác theo phương pháp cắt dây thay thế nổ mìn, nhằm hạn chế ô nhiễm môi trường và tiết kiệm tài nguyên. Để đáp ứng yêu cầu trên một cách phù hợp đối với thực tế sản xuất của DN, Cty TNHH Xuân Trường đã đề nghị tỉnh cho chủ trương mở rộng mỏ. Ngày 29/12/2016, được tỉnh ra Quyết định cấp phép thăm dò, đánh giá trữ lượng. Tiếp theo, ngày 21/8/2017, được UBND tỉnh phê duyệt trữ lượng tại Quyết định số 1398/QĐ-UBND và phê duyệt giá trị tiền cấp quyền khai thác mỏ bằng Quyết định số 3261/QĐ-UBND, ngày 28/8/2018.

Tiếp đó, sau khi nhận thông báo của Cục thuế Thanh Hóa, Cty TNHH Xuân Trường đã nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản năm 2018 là 1.249.280.556 đồng và năm 2019 cũng với số tiền như năm 2018. Cùng với đó, Cty cũng đã hoàn chỉnh thủ tục xin cấp phép, nhưng do còn thiếu Giấy chứng nhận đầu tư nên chưa được cấp quyền khai thác.

Do chờ đợi quá lâu, công nhân không có việc làm, máy móc thiết bị không hoạt động dẫn đến hư hỏng, Cty đã tiến hành làm đường lên núi gây thay đổi hiện trường và bị đoàn kiểm tra lập biên bản, yêu cầu dừng ngay việc mở đường.

Cũng tương tự như Cty TNHH Xuân Trường, Cty TNHH Minh Thức đã hoàn thiện mọi thủ tục phải có như: Được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương cho mở rộng mỏ, được cấp phép thăm dò khoáng sản, phê duyệt trữ lượng, hồ sơ thiết kế cơ sở, đánh giá tác động môi trường, phương án cải tạo phục hồi môi trường. Trong quá trình hoàn chỉnh hồ sơ xin cấp phép khai thác khoáng sản và thuê đất, liên tục trong 3 năm 2017, 2018 và 2019, Cty cũng đã nộp tiền cấp quyền khai thác vào ngân sách theo thông báo của Cục Thuế tỉnh với tổng số tiền 599.661.030 đồng. Tuy nhiên, cũng như các DN khác cùng địa bàn, do còn thiếu thành phần hồ sơ, đến nay, Cty này vẫn đang phải chờ sự “ngâm cứu” của các cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Cũng do “sốt ruột” vì chờ Giấy phép, Cty đã tự động tiến hành “làm đường nội mỏ” và bị UBND xã lập biên bản, buộc đình chỉ do làm “thay đổi trạng thái tài nguyên”. Sau khi bị lập biên bản, cũng như các đơn vị bạn, Cty TNHH Minh Thức đã có văn bản giải trình. Đồng thời đề nghị các cấp, ngành có thẩm quyền, trong đó có Sở Tài nguyên và Môi trường tạo điều kiện giúp đỡ, cấp Giấy chứng nhận đầu tư và quyền khai thác khoáng sản cho DN.

Ngoài hai DN đã nêu, tại Yên Lâm còn có một số DN khác cũng đang trong tình trạng “điêu đứng” vì chưa được cấp phép khai thác mỏ cho dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Có thể nói, chính sự chậm trễ của các cơ quan chức năng đã “đẩy” các DN vào hành vi “xé rào” bằng các hoạt động “mở đường lên mỏ, làm đường nội mỏ”, kết hợp tận thu, gây “thay đổi trạng thái tài nguyên” và bị lập biên bản, yêu cầu đình chỉ.

Ông Nguyễn Đăng Tạo - Giám đốc Cty Thăng Bình trước mỏ đá chưa đi vào hoạt động.

Để có thể được nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, các DN đã phải trải qua hàng loạt “cửa ải” với rất nhiều hồ sơ, thủ tục, trải qua nhiều cuộc làm việc, kiểm tra, đánh giá… của đầy đủ các cấp, ngành có thẩm quyền, cùng với đó là vô số thời gian, công sức và cả tiền của. Vì vậy, việc chậm cấp phép quyền khai thác kéo dài hàng năm trời có thể sẽ “vô tình” đẩy DN đến bờ vực phá sản.

Theo ông Lưu Vũ Lâm - Chủ tịch UBND huyện Yên Định cho biết: “Trước sự “kêu cứu” của các DN, ngày 14/6/2019 vừa qua, Văn phòng UBND tỉnh đã ra Thông báo số 25 về việc tháo gỡ vướng mắc trong cấp quyền khai thác mỏ đá làm vật liệu xây dựng thông thường. Theo đó, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kiểm tra lại diện tích rừng tự nhiên là núi đá đã được quy hoạch sản xuất vật liệu xây dựng tại Yên Lâm để tham mưu cho tỉnh cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất cho các DN. Tuy nhiên, Sở này cho rằng vẫn “vướng” một số quy định tại Nghị định 156/CP/2019, ngày 16/11/2018 của Thủ tướng Chính phủ (có hiệu lực từ 01/01/2019), về một điều của Luật Lâm nghiệp. Nhưng nếu chiếu theo Điều 4 (Tiêu chí rừng tự nhiên) thì không đúng vì khu vực này rất ít cây than gỗ, không có cây tre, nứa. Thêm vào đó, các DN đều đã nộp tiền cấp quyền khai thác từ trước khi Nghị định 156 có hiệu lực thi hành. Đáng chú ý hơn, trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hồ sơ của các DN, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chính là một thành phần quan trọng không thể thiếu, đã tham gia nhiều cuộc làm việc, kiểm tra, đánh giá và đã ký vào biên bản bàn giao thực địa. Vậy không hiểu vì sao, Sở Nông nghiệp và Phát triên nông thôn lại quá chậm trễ trong việc tham mưu cho tỉnh để hoàn thiện thủ tục cấp Quyền sử dụng đất cho các DN”.

Thiết nghĩ, để tháo gỡ khó khăn cho các DN, UBND tỉnh cần có sự chỉ đạo mạnh mẽ hơn đối với các Sở, ngành liên quan trong giải quyết những vướng mắc về hồ sơ, thủ tục của các DN tại Yên Lâm. Qua đó, tạo điều kiện cho các DN có thể sớm trở lại hoạt động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, giải quyết việc làm, đảm bảo cuộc sống cho hàng nghìn lao động.

Đào Nguyên

Các bài đã đăng: