Kiến trúc - Quy hoạch

Những căn nhà sàn hiện đại, khang trang, vững chắc được dựng lên bằng các cột, xà bê tông đang dần thay thế những căn nhà được làm bằng gỗ là thực tế khá phố biển hiện nay ở nhiều bản làng tại huyện miền núi Con Cuông, Nghệ An. Cách làm này vừa tiết kiệm được chi phí xây dựng cho người dân cũng như hạn chế tình trạng phá rừng.

Tiết kiệm chi phí xây dựng

Làm nhà sàn bằng gỗ để ở là truyền thống bao đời nay của người dân tộc miền núi tại Nghệ An. Để làm một ngôi nhà sàn bằng gỗ người dân phải sử dụng ít nhất từ 6 - 10m3 gỗ để làm vật liệu dựng nhà. Tuy nhiên, trong những năm gần đây do tình trạng phá rừng diễn ra phổ biến, nguồn gỗ ngày càng cạn kiệt nên việc dựng nhà sàn gỗ để ở của người dân gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, các khu rừng hiện nay đều có chủ trông coi, bảo quản nên việc lấy gỗ làm nhà đối với bà con không còn dễ như trước. Để khắc phục tình trạng thiếu VLXD nhà trong những năm gần đây nhiều xã tại huyện miền núi Con Cuông đã vận động người dân xây dựng nhà sàn bằng cột bê tông thay cho cột gỗ. Cách làm mới này lúc đầu nhiều người dân không mặn mà, tuy nhiên sau một thời gian sử dụng nhà san bằng bê tông người dân đều ủng hộ.

Ông Lô Văn Phúc, nhà ở Bản Đình, xã Chi Khê, huyện Con Cuông cho biết: “Trước đây rừng nhiều gỗ thì mình làm nhà gỗ để ở, giờ không có gỗ nữa mình chuyển sang làm nhà sàn bằng cột bê tông. Làm nhà sàn bằng cột bê tông đơn giản lại không sợ mối mọt gì cả, làm một lần chắc là ở được cả đời. Ở nhà cột bê tông không ảnh hưởng gì đến tập tục thờ cúng của người Thái cũng như sinh hoạt hàng ngày”.

Ngoài việc khắc phục được tình trạng thiếu vật liệu thì việc tiết tiết kiệm chi phí xây dựng là một trong những tiêu chí mà mà người dân đã lựa chọn khi xây dựng nhà sàn bằng bê tông. Theo người dân thì để dựng được một nhà sàn bằng gỗ từ 8 - 14 cột phải tốn từ 150 - 300 triệu đồng tiền công và tiền vật liệu, trong khi đó nếu làm nhà bằng cột, xà bằng bê tông thì chỉ tốn khoảng 50 - 100 triệu đồng. Ông Lộc Văn Hợi - Chủ tịch UBND xã Chi Khê, huyện Con Cuông cho biết: “Phong trào làm nhà sàn bằng cột bê tông xuất hiện trên địa bàn xã từ nhiều năm nay, hiện tại nhiều bản trên địa bàn xã như: Liên Đình, Nam Đình, Chằn Nằn… hầu hết người dân đã dựng nhà sàn bằng bê tông để thay thế cho nhà sàn bằng gỗ truyền thống trước đây. Việc làm nhà sàn bằng cột bê tông rẻ, bền vững, không sợ mối mọt nên người dân đều đồng tình”.

Hạn chế tình trạng phá rừng

Việc thay đổi thói quen làm nhà bằng gỗ của người dân đã và đang hạn chế được tình trạng phá rừng cũng như tình trạng di dân tự do. “Trước đây để có gỗ làm nhà mình phải vào rừng chặt cây, từ ngày chuyển sang làm nhà bằng cột, xà bê tông không phải vào rừng kiếm gỗ nữa. Không phá rừng, không phải ở nay đây mai đó nữa, giờ có chỗ ở ổn định rồi chỉ lo làm ăn thôi”, ông Lộc Văn Ngọ, bản Liên Đình, xã Chi Khê chia sẻ.

Làm việc với PV Báo Xây dựng ông Vi Đức Hoà - Phó chủ tịch UBND huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An cho biết: “Mô hình làm nhà sàn bằng cột bê tông xuất hiện trên địa bàn huyện trong những năm gần đây, mô hình này được người dân hưởng ứng vì vừa bền vựng lại tiết kiệm được chi phí xây dựng. Ngoài ra, việc nhân rộng mô hình này còn góp phần vào việc hạn chế tình trạng người dân phá rừng lấy gỗ. Hiện tại, ngoài việc vận động người dân xây dựng nhà sàn bằng bê tông thì ở một số khu vực tái định cư cho tộc người Đan Lai như ở xã Thạch Ngàn chúng tôi đã xây dựng nhiều nhà sàn bằng bê tông để bố trị cho người dân ở. Trong năm 2012 huyện sẽ xây dựng một khu nhà sàn bằng bê tông khoảng 35 căn để bố trí tái định cư cho người dân Đan Lai trên địa bàn huyện tại xã Thạch Ngàn”.