21:31 | 07/10/2011

Hiện tượng chuyển giá của doanh nghiệp FDI: “Chế tài còn quá nhẹ”

Ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch-Đầu tư cho biết cần có những biện pháp mạnh tay hơn nữa để kiểm soát doanh nghiệp.

Khi bàn về một số doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI gần đây có hiện tượng chuyển giá, ông Hoàng, cho biết: “Sau khi đã thu hút, cấp phép cho doanh nghiệp rồi thì chúng ta phải có một cơ chế theo dõi, rà soát, sàng lọc một cách chặt chẽ”.

Ông cũng khẳng định: “Nếu có biểu hiện gì thì phải xử lý kịp thời để ngăn chặn những tình trạng xấu diễn biến theo chiều rộng hoặc chiều sâu”.

Hiện nay một số doanh nghiệp FDI có dấu hiệu lừa đảo bằng thủ đoạn xin cấp giấy chứng nhận đầu tư để vay vốn, sau đó rút về nước không thực hiện dự án nhằm chiếm đoạt vốn vay. Ông có thể cho biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có ý kiến thế nào về vấn đề này?

Các cơ quan nhà nước khi vào cuộc phải cẩn trọng và khách quan. Nếu xù nợ vì lý do không lành mạnh thì phải cương quyết. Nếu lật lại hồ sơ đi vay vốn từ đầu mà bản chất không đúng như thế thì phải cương quyết xử lý để mang tính răn đe đối với các nhà đầu tư khác.

Tôi nghĩ tất cả căn cứ theo luật pháp, để xử theo mức hành chính hay dân sự. Nếu vi phạm đến mức lừa đảo, đến mức hình sự phải nhờ đến cơ quan công an và tuỳ vào từng trường hợp cụ thể.

Những nhà đầu tư khó khăn xuất phát từ khách quan như khủng hoảng kinh tế, thì chúng ta có thể chia sẻ. Nhưng nếu nhà đầu tư không có năng lực, nhưng lại xin dự án giữ chỗ để bán dự án, thì chúng ta cần kiên quyết xử lý.

Đối với những dự án vay vốn nhưng không triển khai thì các bộ ngành phải vào cuộc rà soát không chỉ những dự án này mà cả nhiều dự án khác để xem nguyên nhân là gì? Có phải do chính sách của chúng ta thắt chặt mà ảnh hưởng không? Nguyên nhân các doanh nghiệp không còn khả năng triển khai, thì có thể tìm cách giải quyết như dừng dự án.

Về phía địa phương, hiện nay đang có tình trạng một số trường hợp đã biến tấu thành dự án thuộc thẩm quyền của địa phương, bằng cách lách quyền cấp phép dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài để thu hút vốn?

Tôi nghĩ phân cấp là chủ trương hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, đi cùng với phân cấp chúng ta phải có quy hoạch một cách rõ ràng và đồng bộ. Đồng thời phải nâng cao năng lực của cơ quan được phân cấp, cán bộ được phân cấp. Bên cạnh đó là sự phối hợp của các cơ quan bộ ngành như Trung ương, địa phương, cơ quan tổng hợp, chuyên ngành.

Việc tăng cường quản lý theo dõi kiểm tra thanh tra kiểm soát cũng phải được thực hiện thường xuyên. Có như vậy mục tiêu phân cấp mới thành công.

Được biết 1.200 doanh nghiệp FDI báo cáo lỗ nhiều năm liền, và có dấu hiệu của việc chuyển giá để lách thuế thu nhập doanh nghiệp. Các cơ quan thuế đã thực hiện kiểm tra 500 doanh nghiệp, bước đầu phát hiện được nhiều thủ đoạn chuyển giá rất tinh vi. Ông đánh giá thế nào về những con số này?

Vấn đề mà chúng ta cần quan tâm là chế tài của chúng ta còn quá kém, vì bị trần của pháp lệnh xử phạt hành chính, cho nên nghị định về xử phạt hành chính của Bộ Kế hoạch đầu tư cũng theo cái trần đó.

Đối với 1 doanh nghiệp có số vốn tối thiểu 20-30 triệu USD thì phạt 50 triệu đồng. Với khoản phạt này theo tôi thấy không có ý nghĩa răn đe. Vì vậy cần có chế tài xử phạt mạnh hơn. Tất nhiên, không phải cứ xử phạt thì nó sẽ tốt, nhưng tôi nghĩ cũng giảm được nhà đầu tư không lành mạnh.

Sau khi kiểm tra và phát hiện các doanh nghiệp chuyển giá, cơ quan thuế đã điều chỉnh giảm lỗ trên 3.600 tỉ đồng, tăng thuế thu nhập doanh nghiệp lên 1.200 tỉ đồng. Qua con số này, theo ông do luật của chúng ta chưa chặt chẽ hay do một nguyên nhân nào khác?

Với 1 con số như thế, trong tổng số dự án đầu tư 13 nghìn dự án và tổng vốn đăng ký hơn 200 tỷ USD thì con số này không phải là lớn. Tuy nhiên cảnh báo cho chúng ta thấy rằng trong bức tranh về FDI còn những khoảng tối cần phải kịp thời xử lý để không lan rộng ra và làm lành mạnh hoá môi trường đầu tư. Tôi nghĩ, chúng ta muốn có kết luận chính xác phải đi vào từng dự án.

Có thể là nguyên nhân khách quan mà chúng ta chụp mũ thì không nên, nhưng nếu do nguyên nhân chủ quan từ doanh nghiệp không lành mạnh thì chúng ta phải kiên quyết xử lý.

Xin chân thành cảm ơn ông!

Trước tình trạng hàng loạt doanh nghiệp FDI liên tục báo lỗ nhiều năm liền, Bộ Tài chính cho biết trong năm 2011 sẽ kiểm tra khoảng 1.200 doanh nghiệp có dấu hiệu tài chính không minh bạch.

Tới thời điểm này, các cơ quan Thuế đã thực hiện kiểm tra được 500 doanh nghiệp, chỉnh giảm lỗ trên 3.600 tỉ đồng và tăng thu thuế Thu nhập doanh nghiệp 1.200 tỉ đồng.

Kết quả thanh tra cho biết, phần lớn doanh nghiệp kê khai lỗ là các doanh nghiệp có dấu hiệu liên kết nội bộ giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài làm giảm mức thu nhập chịu thuế ở Việt Nam.

Bên cạnh vấn đề chuyển giá, lỗ giả lãi thật, khoản nợ xấu của các doanh nghiệp FDI đối vớ ngân hàng cũng lên tới 80 triệu USD.

Hiện có 22 dự án của doanh nghiệp FDI không có khả năng trả nợ ngân hàng, nằm rải rác tại 12 địa phương và chủ yếu tại Hải Dương và Phú Thọ.

Cụ thể, tại Hải Dương, năm 2005, UBND tỉnh này chấp thuận cho Kenmark (Đài Loan) đầu tư 500 triệu USD vào khu công nghiệp Việt Hòa. Kenmark đã được các ngân hàng như SHB chi nhánh Quảng Ninh, BIDV chi nhánh Thành Đô, Habubank chi nhánh Bắc Ninh... cho vay khoảng 50 triệu USD. Năm 2010, khi chủ đầu tư bỏ về nước do xảy ra tranh chấp trong thực hiện dự án, khoản vay của Kenmark trở thành nợ xấu đáng kể tại các ngân hàng.

Agribank chi nhánh Phú Thọ cho biết có một số công ty của Hàn Quốc vay trên 12 triệu USD từ ngân hàng này nhưng khi dự án thua lỗ, chủ đầu tư đã bỏ về nước. Ngân hàng đã phát mãi toàn bộ mặt bằng nhà xưởng của công ty nhưng mới chỉ thu hồi gần 60.000 USD.

Hiện cả nước có hơn 230 dự án của các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc được cấp giấy chứng nhận đầu tư, giấy phép hoạt động nhưng đã giải thể, phá sản. Trong đó, có một số chủ đầu tư doanh nghiệp chỉ xin giấy chứng nhận đầu tư để vay vốn sau đó rút về nước, nhằm chiếm dụng vốn ngân hàng.

Trước tình hình này, ngày 19/9, Thủ tướng Chính phủ đã ra chỉ thị 1617 gửi lãnh đạo các Bộ, UBND tỉnh nhằm chấn chỉnh việc cấp phép các dự án FDI.

Hương Ly (DVT.vn) (baoxaydung.com.vn)

Bản in

Các bài đã đăng: