19:03 | 13/08/2019

Quanh chuyện trái phiếu doanh nghiệp

(Xây dựng) - Có vẻ như việc phát hành trái phiếu của các DN ra thị trường đang được nhiều người quan tâm. Đến nay, dư nợ thị trường trái phiếu DN đạt hơn 10% GDP, vượt mục tiêu so với năm 2020.


Ảnh minh họa (Nguồn: Internet).

Cũng cần phải hiểu rằng, phát hành trái phiếu là một kênh huy động vốn truyền thống, không chỉ của DN mà của cả Chính phủ, là một dạng cho vay tín chấp, có rủi ro. Thí dụ, nếu mua trái phiếu của Chính phủ thì nhà đầu tư luôn tin rằng ít rủi ro, cho dù lãi suất không cao. Còn nếu mua trái phiếu DN, lãi suất sẽ cao nhưng rủi ro cũng sẽ cao hơn bởi chúng hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và năng lực quản trị của DN.

Theo TS Nguyễn Minh Phong trả lời trên Tạp chí Reatimes: “Sau thời gian dài trầm lắng, thị trường trái phiếu DN gần đây đã có sự bùng nổ theo hướng ngày càng có nhiều DN và nhà đầu tư tham gia mạnh mẽ hơn, quy mô thị trường và lãi suất tăng lên...

...Có tới 7% nhà đầu tư riêng lẻ tham gia vào thị trường này đã khẳng định sức hấp dẫn của trái phiếu DN so với gửi tiết kiệm, đầu tư trực tiếp hay các loại hình đầu tư khác".

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cũng đã cảnh báo những hệ lụy một khi thị trường này phát triển quá đà và thiếu sự kiểm soát của quản lý vĩ mô, của từng DN và thậm chí của từng nhà đầu tư. Đã có không ít lo ngại về tính rủi ro của trái phiếu DN, bởi lãi suất cao hơn so với lãi vay ngân hàng, trong khi điều kiện dễ dàng hơn, thủ tục đơn giản, không cần tài sản đảm bảo.

Không những thế, hiện trên thị trường còn xuất hiện một số trường hợp DN phát hành trái phiếu nhưng không sử dụng để phát triển dự án mà lại dùng để đầu tư vào chính kênh này, mang dáng dấp của một “ma trận” có tính chất bắc cầu, đan xen. Hiện tượng này đang tạo ra một tình huống là dùng lãi suất của người này trả cho người khác, nếu thị trường đi xuống, ắt sẽ dẫn đến vỡ nợ cả dây chuyền. Rõ ràng đây là một kẽ hở, khiến cho hoạt động tín dụng có thể trở nên mất kiểm soát, mất phương tiện đảm bảo an toàn và có thể tạo ra tình trạng tín dụng đen.

Vì thế, có ý kiến khuyên không nên khuyến khích phát triển dòng vốn này. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh thị trường vốn BĐS tại các ngân hàng đang bị siết chặt, có nguy cơ đình trệ thì đây có thể coi là lối thoát cần thiết, không chỉ cho riêng thị trường này mà còn cứu khoảng 170 ngành nghề liên quan.

Thiết nghĩ, nên ủng hộ ý kiến của TS Nguyễn Minh Phong cho rằng, trái phiếu DN là một thị trường đầy tiềm năng. Quy mô thị trường này hiện nay so với nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa đáng kể. Do đó, cần phải có những biện pháp thúc đẩy sự phát triển của thị trường này thông qua việc kiểm soát, ngăn chặn và giảm thiểu những rủi ro có thể xảy ra.

Nguyễn Hoàng Linh

Các bài đã đăng: