Lao động » Gương sáng quanh ta

Sáng sớm, khi những cơn gió lạnh đầu mùa còn đang làm những người đi đường co ro thì bên góc vỉa hè phố Cầu Giấy, người phụ nữ trung niên bán cốm đã lặng lẽ ngồi đó từ bao giờ, đôi tay thoăn thoắt bày biện thúng hàng cốm làng Vòng đặc sản trong ngày mới. Chị là Lê Thị Phượng (tổ 50, P.Dịch Vọng Hậu, Q.Cầu Giấy, Hà Nội).

Không ồn ào, không mời gọi, nhưng hàng cốm của chị vẫn tấp nập người mua. Bởi lẽ, khi thưởng thức những hạt cốm xanh ngọt, dẻo thơm, tinh khiết được gói trong những tấm lá sen tỏa hương thoang thoảng, khách mua hàng sẽ nhanh chóng nhận ra đó là cốm làng Vòng đích thực. Tuy chỉ là món quà dân dã, bình dị nhưng chứa đựng trong đó cả một sự tinh túy và quyến rũ đến nao lòng người.

Nghề làm cốm của làng đã tồn tại bao đời nay chị khồng nhớ hết mà chỉ biết tình yêu với cốm truyền từ đời này sang đời khác và chính chị cũng theo nghề ngót nghét đã hơn 20 năm. Trước, chị theo mẹ đi bán trên khắp các dãy phố như Cầu Gỗ, Hàng Da, Cửa Nam, rồi cuối cùng ngồi bán ổn định trên phố Cầu Giấy này. Chị bảo: Bây giờ, cốm đã được bày bán khắp các ngõ phố, nhưng cốm làng Vòng đích thực thì chỉ còn rất ít.

Những mẹt cốm của chị không đặt trong các gian hàng sang trọng, nhưng khách quen luôn tìm về thùng cốm vỉa hè của chị để được thưởng thức đúng chất cốm làng Vòng thân quen. Dù bán ít, dù bán nhiều, những mẻ cốm làng Vòng của chị bao giờ cũng ngon, đặc biệt không pha tạp. Chị bán hai loại cốm chính: cốm đầu nia (cốm lá me) và cốm xào. Chị bảo “Chỉ có làng Vòng mới có cốm lá me mà thôi”.

Công đoạn chọn loại cốm lá me cũng khá công phu. Chị phải tự tay chọn những hạt lúa non còn căng mọng sữa, rồi sàng sẩy kỹ lưỡng. Sau công đoạn chế biến, cốm được gói vào lá ráy tươi non để giữ màu xanh, bên ngoài được bọc lá sen giúp cho hạt cốm dẻo và mềm, thơm mùi nếp tươi.

Cốm có hai mùa. Khởi đầu là tháng tư âm lịch với mùa cốm chiêm và từ tháng bảy tới cuối tháng chín âm lịch (có khi tới đầu tháng mười âm lịch) là mùa cốm chín. Bây giờ đã gần kết thúc mùa cốm chín rồi. Ấy cũng là lúc người ta chia tay với mùa thu, để đón những ngọn gió heo may đầu tiên. Hà Nội đã lập đông rồi!