Pháp luật » Điều tra

Ngay từ khi có Luật Đất đai 1993, Chính phủ và UBND TP Hà Nội đã ban hành rất nhiều Nghị định, Quyết định quy định về việc cấp “sổ đỏ” (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và tài sản gắn liền với đất) như: Nghị định số 60/1994/NĐ-CP, Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 84/2007/NĐ-CP; Quyết định số 3564/1997/QĐ-UB, Quyết định số 65/2001/QĐ-UB… Nhưng đến nay, việc cấp “sổ đỏ” ở Hà Nội vẫn là một vấn đề nóng bỏng, gây không ít bức xúc trong dư luận.

Cụ Nguyễn Thị Tét trong ngôi nhà chưa được cấp “sổ đỏ”.

Mỗi “người” một phách”

Tại TX Sơn Tây, theo kế hoạch, tổng số “sổ đỏ” sẽ được cấp lần đầu trong năm 2011 là 4.107 nhưng thực tế thì tính đến hết tháng 8/2011, TX Sơn Tây mới cấp được 200 “sổ đỏ” (lần đầu). Lý giải cho sự chậm trễ này, bà Phan Thị Hảo - Phó chủ tịch UBND TX cho biết: Nguyên nhân chính ảnh hưởng đến tiến độ cấp “sổ đỏ” của TX là sự không đồng nhất trong hướng dẫn thực hiện việc xác định ranh giới giữa đất ở và các loại đất khác trên cùng thửa đất trong GCNQSDĐ. Cụ thể: Trong khi Thanh tra tỉnh Hà Tây (cũ) và Ủy ban Kiểm tra Thành ủy yêu cầu UBND TX phải xác định rõ vị trí đất ở, đất vườn và vẽ sơ đồ thửa đất để bảo đảm tính pháp lý của GCNQSDĐ, đồng thời định hướng cho các hộ dân có căn cứ sử dụng đất đúng mục đích, chống thất thu ngân sách Nhà nước (Kết luận số 71/KL-Ttra ngày 23/7/2007 và Kết luận số 40/KL-UBKTTU ngày 03/6/2010) thì Tổng cục Quản lý đất đai - Bộ TN&MT lại chỉ ra rằng: Theo quy định tại Điều 87 của Luật Đất đai, Khoản 2, Điều 14 của Nghị định số 84/2009/NĐ-CP ngày 25/5/2009 của Chính phủ “không bắt buộc phải đo vẽ tách thành các thửa riêng” (Văn bản số 794/TCQLĐĐ-CĐKTK ngày 19/7/2011). Còn Sở TN&MT Hà Nội lại chỉ “đề nghị UBND các quận, huyện, thị xã chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn, UBND các xã, phường, thị trấn xem xét, nghiên cứu Văn bản số 794/TCQLĐĐ-CĐKTK ngày 19/7/2011 của Tổng cục Quản lý đất đai - Bộ TN&MT” khiến UBND TX không biết căn cứ vào đâu để thực hiện.

Quy định về hạn mức đất ở của UBND TP Hà Nội trong Quyết định số 58/2009/QĐ-UBND, ngày 30/3/2009, áp dụng chung cho toàn địa bàn TX Sơn Tây là 180m2, trong khi trước đây, đối với các xã, vẫn cấp 300m2 đất ở cho 1 giấy chứng nhận cũng là một nguyên nhân của sự chậm trễ vì nhân dân ở các xã không nhất trí với quy định này. UBND TX đã có văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội điều chỉnh hạn mức đất ở đối với các xã lên 300m2 nhưng Sở TN&MT yêu cầu vẫn thực hiện việc công nhận hạn mức đất ở theo Quyết định 58/2009/QĐ-UBND, Sở có trách nhiệm báo cáo TP nhưng đến nay UBND TX vẫn chưa nhận được ý kiến chỉ đạo của UBND TP về vấn đề này(!).

Theo ghi nhận của PV, ngoài những bất cập nêu trên, một bộ phận cán bộ chuyên môn của TX Sơn Tây còn thiếu tinh thần trách nhiệm trong công việc, không hướng dẫn các hộ gia đình, cá nhân đầy đủ về thủ tục khi tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận nên có tình trạng gần hết thời hạn theo giấy hẹn lại yêu cầu bổ sung hồ sơ khiến nhân dân bức xúc hoặc nhiều hồ sơ trình ký nhưng diện tích đất ở không theo quy định về hạn mức, không xác định vị trí công trình nhà ở trên sơ đồ thửa đất nên phải trả lại hồ sơ để điều chỉnh, bổ sung?!

Và… còn nhiều khó khăn

Còn ông Nguyễn Văn Đảm - Phó trưởng phòng TN&MT huyện Chương Mỹ cho biết: Đặc điểm của đất dân cư nông thôn là sử dụng từ lâu đời nhưng không có giấy tờ. Các tài liệu khác như: Sổ mục kê, đăng ký ruộng đất, hệ bản đồ 299 hoặc do xã lập, hoặc không nghiệm thu (không có cơ quan nào ký, đóng dấu) chỉ được coi là tài liệu tham khảo với hạn mức đất ở theo quy định chỉ là 180m2 trong khi các trường hợp sử dụng từ thời điểm sau ngày 18/10/1980 đến trước ngày 15/10/1993, có xác nhận của chính quyền thì lại được cấp với hạn mức đất ở là 300m2 khiến rất nhiều hộ dân không đồng tình.

Quy định “UBND cấp xã phải lấy ý kiến của khu dân cư gồm những người đã từng cư trú cùng thời điểm bắt đầu sử dụng đất vào mục đích hiện tại của thửa đất” trong Thông tư 06/2007/TT-BTNMT ngày 15/6/2007 của Bộ TN&MT (đối với những trường hợp không có giấy tờ sử dụng đất) cũng không phù hợp vì đa phần đất dân cư nông thôn sử dụng từ lâu đời nên đến bây giờ không còn ai cùng thời điểm bắt đầu sử dụng đất vào mục đích hiện tại của thửa đất còn sống để đóng góp ý kiến. Ngoài ra, việc không bàn giao diện tích đất đã giao cho CBCNV làm nhà ở của một số tổ chức như: Trại Cam (xã Thủy Xuân Tiên); Trường CĐ Bắc Bộ, CĐ Cộng đồng (thị trấn Xuân Mai), Cty chè Lương Mỹ (thôn Văn Phú, xã Hoàng Văn Thụ) cũng khiến hàng trăm hộ đã ăn ở ổn định hàng chục năm nay nhưng không thể cấp “sổ đỏ”. Đến hết tháng 9/2011, UBND huyện Chương Mỹ mới cấp thêm được 550/1.200 “sổ đỏ” của kế hoạch năm 2011; tổng số mới cấp được 91,9% số hồ sơ cần cấp “sổ đỏ”.

Bức xúc trước việc chưa được cấp “sổ đỏ”, cụ Nguyễn Thị Tét, 98 tuổi, ở thôn Triều Đông, xã Cổ Đông, TX Sơn Tây, mẹ liệt sỹ Khuất Văn Khoa nói: Đất của gia đình tôi do nhầm sang tên ông Cấn Văn Hòa, hộ liền kề, trên bản đồ 299. Ông Hòa cũng đã xác nhận không phải đất của mình nhưng sau rất nhiều lần cán bộ xã, TX về xác minh, đến nay vẫn chưa được cấp “sổ đỏ”. Không biết liệu tôi có được cầm cuốn “sổ đỏ” của mình trước khi “nhắm mắt, xuôi tay” không?!

Trao đổi với PV XD&PL ngày 17/10/2011, ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Phó giám đốc Sở TN&MT Hà Nội cho biết: UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo Sở TN&MT chủ trì trong việc tổng hợp kiến nghị của các quận, huyện, TX trên địa bàn TP về những vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận; phối hợp với các sở, ban, ngành có liên quan tổ chức hội nghị, hội thảo để tháo gỡ.

Được biết, ngày 24/8/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 1474/CT-TTg về thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để chấn chỉnh việc cấp “sổ đỏ” và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Mong rằng các cơ quan chức năng của TP Hà Nội sớm có biện pháp giải quyết niềm “mong mỏi” hợp pháp của người dân.