15:49 | 09/10/2018

Giám định tư pháp ngành Xây dựng: Đã đáp ứng yêu cầu

(Xây dựng) - Nguồn nhân lực thực hiện giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng cơ bản đủ về số lượng, chất lượng, đáp ứng nhu cầu trưng cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Tạo thuận lợi cho công tác giám định

Theo báo cáo mới đây của Bộ Xây dựng gửi Bộ Tư pháp, khi Luật Giám định tư pháp có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013, Bộ Xây dựng đã nghiên cứu, xây dựng, ban hành Thông tư số 04/2014/TT-BXD hướng dẫn một số nội dung về giám định tư pháp trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Thông tư quy định cụ thể điều kiện năng lực, công bố thông tin, lựa chọn cá nhân, tổ chức thực hiện giám định tư pháp, áp dụng quy chuẩn và tiêu chuẩn chuyên môn trong hoạt động giám định tư pháp xây dựng, hướng dẫn trình tự, thủ tục thực hiện giám định và chi phí giám định tư pháp. Thông tư đã tạo thuận lợi cho công tác lựa chọn, trưng cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và nâng cao chất lượng công tác giám định. Hiện Bộ Xây dựng đang tổng hợp những khó khăn vướng mắc liên quan đến quá trình thực hiện giám định để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình giám định chuẩn.

Từ năm 2012 đến nay, Bộ Xây dựng đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về giám định tư pháp thông qua hội nghị thường niên Mạng Kiểm định chất lượng công trình xây dựng Việt Nam và hội nghị về quản lý chất lượng công trình xây dựng ở các vùng miền và một số tỉnh trọng điểm. Bộ Xây dựng dự kiến tổ chức hội nghị giải pháp tháo gỡ những vướng mắc về giám định tư pháp xây dựng cho các cơ quan trưng cầu, cơ quan thực hiện giám định và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giám định tư pháp tại Đà Nẵng vào cuối năm 2018.

Trước khi Luật Giám định tư pháp có hiệu lực thi hành, cả nước có 33 tổ chức giám định tư pháp xây dựng được công bố. Khi Luật Giám định tư pháp có hiệu lực thi hành, đến thời điểm hiện nay, con số này đã lên tới 84 tổ chức, hầu hết là các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng và các tổ chức tư vấn có chức năng tư vấn hoạt động xây dựng.

Theo báo cáo không đầy đủ của các địa phương, tính đến năm 2018, cả nước có khoảng 186 giám định viên tư pháp xây dựng, hầu hết đều là các cán bộ, công chức, viên chức thuộc các Sở Xây dựng, các Trung tâm kiểm định trực thuộc Sở Xây dựng có phẩm chất và trình độ chuyên môn đảm bảo thực hiện tốt công tác giám định trong lĩnh vực xây dựng.

Bộ Xây dựng thường xuyên theo dõi, đôn đốc xử lý kịp thời những khó khăn vướng mắc trong hoạt động giám định và trực tiếp tổ chức giám định đối với những vụ việc giám định có quy mô lớn, tính chất phức tạp như sự cố đường ống nước Sông Đà, tham nhũng tại Dự án Nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2... Các tỉnh thành từ năm 2010 đến nay, thực hiện trưng cầu giám định tư pháp xây dựng khoảng 350 vụ, chủ yếu tập trung tại các TP lớn như Cần Thơ, Đà Nẵng, Hà Nội, cơ bản đáp ứng kịp thời, đúng thời hạn yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, cá biệt có một số vụ việc phải giám định bổ sung, giám định lại nhiều lần.

Những khó khăn vướng mắc

Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, công tác giám định tư pháp lĩnh vực xây dựng còn gặp phải một số khó khăn, vướng mắc nhất định như: Chưa có quy định cụ thể trường hợp tổ chức được trưng cầu giám định được quyền từ chối giám định, dẫn đến các tổ chức khi được trưng cầu đưa ra nhiều lý do khác nhau để từ chối không thực hiện giám định, chưa rõ ràng về cơ chế để khuyến khích, thu hút các cá nhân, tổ chức tham gia giám định tư pháp xây dựng.

Công tác thanh toán chi phí giám định tư pháp chậm, nguồn kinh phí cho giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng chưa được cơ quan trưng cầu dự trù, nhận thức của tổ chức, cá nhân giám định tư pháp xây dựng còn hạn chế, ngại va chạm. Bên cạnh đó, một số cơ quan tiến hành tố tụng (tòa án, cơ quan cảnh sát điều tra) chưa thực hiện theo hướng dẫn tại các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động giám định tư pháp, dẫn đến việc trưng cầu tổ chức không đủ năng lực, không có chức năng thực hiện giám định hoặc trưng cầu không đúng đối tượng giám định, một số địa phương chưa quán triệt, chưa chủ động phổ biến, tuyên truyền, đôn đốc các tổ chức, cá nhân tư vấn xây dựng trên địa bàn đăng ký công bố là tổ chức, cá nhân giám định tư pháp xây dựng...

Từ đó, Bộ Xây dựng đề xuất tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng phù hợp yêu cầu thực tế, Bộ Tư pháp cần nghiên cứu xây dựng, trình ban hành các quy định cụ thể tổ chức được trưng cầu giám định được quyền từ chối giám định trong trường hợp nào, có chế tài xử lý đối với các tổ chức, cá nhân từ chối, né tránh thực hiện giám định với lý do không phù hợp quy định, có cơ chế khuyến khích, thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện giám định tư pháp.

Đồng thời, các cơ quan tiến hành tố tụng cần căn cứ vào tình hình thực tế hoạt động giám định tư pháp, đặc biệt là đối với các lĩnh vực có chi phí giám định lớn, để dự trù kinh phí giám định, đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho công tác thanh, quyết toán chi phí giám định, tăng cường quán triệt, phổ biến, tuyên truyền pháp luật về pháp luật giám định tư pháp cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động giám định tư pháp xây dựng.

Cần tiếp tục rà soát, công bố thông tin các tổ chức, cá nhân giám định tư pháp xây dựng, tạo thuận lợi cho công tác trưng cầu giám định của các cơ quan tiến hành tố tụng. Đặc biệt tập trung xây dựng các đơn vị sự nghiệp như các viện nghiên cứu, trung tâm kiểm định, giám định xây dựng ở các tỉnh thành là nòng cốt để thực hiện giám định tư pháp xây dựng.

Thanh Nga

Các bài đã đăng: