Pháp luật

Theo quy hoạch đã phê duyệt, đến năm 2020 tỉnh Thái Nguyên sẽ có 28 cụm công nghiệp (CCN). Tuy nhiên, đến nay, toàn tỉnh mới có 14 CCN có chủ đầu tư đăng ký xây dựng hạ tầng, trong đó hầu hết việc xây dựng hạ tầng đều chưa đạt được tiến độ đề ra.

Nhà máy sản xuất VLXD được xây dựng tại CCN số 1 TP Thái Nguyên cũng ít khi hoạt động.

Xây dựng ồ ạt

Theo Quyết định số 2564/QĐ-UBND ngày 09/10/2009 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt đề án quy hoạch phát triển KCN, CCN đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020, sẽ có 22 CCN, diện tích 1.193,13ha và một số CCN, diện tích 48ha. Nửa năm sau, ngày 11/02/2010 UBND tỉnh Thái Nguyên có Quyết định số 341/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển công nghiệp tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020. Theo đó, sẽ có 28 CCN, diện tích 1.160,83ha và dự kiến dành quỹ đất tại các phường, xã để phát triển từ 1 - 3 CCN, tổng diện tích không quá 10ha.

Đến hết năm 2010 toàn tỉnh đã có 18 CCN được phê duyệt quy hoạch chi tiết với diện tích 620ha, trong đó diện tích đất công nghiệp là 407,6ha.

Theo thống kê, tổng số dự án đầu tư vào các CCN đến tháng 9/2010 là 54 dự án với tổng vốn đăng ký đầu tư: 7.594 tỷ đồng, vốn đầu tư thực hiện ước đạt: 1.612 tỷ đồng, diện tích đất đăng ký: 247,2ha.

Nếu chỉ nhìn vào những con số, có thể thấy Thái Nguyên đã chuyển mình theo hướng CNH rất mạnh. Công nghiệp khu vực địa phương quản lý, do môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện, đã tăng dần tỷ trọng trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp: Từ 32,17% năm 2006 tăng lên 34,75% năm 2010, tốc độ tăng trưởng 31,4%.

Đầu tư không trọng điểm

CCN Đu - Động Đạt (Phú Lương) là một trong các CCN được quy hoạch chi tiết từ khá sớm với diện tích 25,54ha. Dù vậy, đến năm 2010, CCN này mới có nhà đầu tư là HTX Công nghiệp và Vận tải Chiến Công đăng ký và xây dựng hạ tầng với tổng vốn đầu tư trên 52 tỷ đồng. Có 2 dự án đăng ký đầu tư là Nhà máy luyện cốc Thịnh Châu và xưởng chế biến gỗ của DN Vũ Hoà dự kiến khởi công trong năm 2011. Tuy nhiên, đến nay CCN này vẫn chưa có hạ tầng để đầu tư.

Dù sao, tình trạng trên cũng còn khá hơn nếu so với CCN số 1, nằm ngay cửa ngõ phía nam của TP Thái Nguyên (P.Tân Lập), bên cạnh QL3 đầy lợi thế. Với diện tích quy hoạch là 68,93ha, tổng vốn đầu tư hạ tầng trên 149 tỷ đồng. Sau không ít lần thay đổi, chủ đầu tư xây dựng hạ tầng hiện tại là Cty CP xây dựng phát triển nhà Song Điền. Đến thời điểm này, CCN số 1 của TP Thái Nguyên mới có một dự án đầu tư của chủ đầu tư xây dựng hạ tầng ban đầu là Cty CP Đầu tư xây dựng và Phát triển hạ tầng nông thôn triển khai sản xuất VLXD. Tuy nhiên, trên thực tế, nhà máy này cũng ít khi hoạt động, nên phần lớn mặt bằng đã được DN “linh động” cho thuê làm địa điểm kinh doanh ôtô…

Ngoài các “điển hình” trên, một số CCN khác chưa có chủ đầu tư hạ tầng và dự án đầu tư, được kể đến như: CCN Bá Xuyên (TX Sông Công); CCN Tân Hương, CCN Vân Thượng (Phổ Yên)…

Theo thống kê, trong tổng số 28 CCN quy hoạch đến năm 2020 thì hiện mới có 14 CCN có chủ đầu tư đăng ký xây dựng hạ tầng, trong đó hầu hết việc xây dựng hạ tầng đều chưa đạt được tiến độ đề ra. Trong tổng số 54 dự án đăng ký và đầu tư vào các CCN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên thời gian qua thì chỉ có gần 30 dự án đã chính thức đi vào SXKD, số còn lại là đang chờ mặt bằng, chưa đầu tư hoặc chuẩn bị đầu tư.

Đánh giá về những tồn tại của các CCN, các nhà chuyên môn cho rằng, việc đầu tư dự án của các DN hiện nay chủ yếu vẫn do chính họ tự thực hiện bồi thường GPMB, do đó xảy ra trường hợp chủ đầu tư triển khai xây dựng theo hình thức cuốn chiếu làm ảnh hưởng đến công tác thu hút đầu tư vào các CCN. Cùng với đó, một số dự án khi triển khai tại CCN do thiếu vốn nên phải dừng đầu tư trong thời gian dài. Ngoài ra, việc phát triển CCN theo lối rải mành, không chú trọng đầu tư trọng điểm khiến các CCN trên địa bàn Thái Nguyên hiệu quả chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra.