Pháp luật

Nhằm đảm bảo hoạt động của hệ thống ngân hàng an toàn và hiệu quả, mới đây Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm một số giải pháp điều hành chính sách tiền tệ năm 2012. Theo tinh thần của chỉ thị thì vốn sẽ được tập trung cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, NHNN không khuyến khích NHTM mở rộng cho vay kinh doanh BĐS.

TS Phạm Văn Khánh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế (Bộ Xây dựng ) cho rằng: Cần thận trọng trong công tác quản lý tài khóa, cũng như sử dụng đồng vốn của NHNN nhằm kiểm soát biên độ phát triển của thị trường một cách bền vững.

Khuyến khích lĩnh vực sản xuất

Trên cơ sở kế hoạch tốc độ tăng trưởng tín dụng cả năm 2012, NHNN cũng yêu cầu tổ chức tín dụng xây dựng và thực hiện tốc độ tăng trưởng tín dụng từng quý; giao kế hoạch tốc độ tăng trưởng tín dụng từng quý và cả năm 2012 cho các chi nhánh, đồng thời gửi NHNN chi nhánh tỉnh, thành nơi có chi nhánh hoạt động để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động tín dụng trên địa bàn.

Ngoài ra các tổ chức thực hiện chính sách tiền tệ, chặt chẽ, thận trọng, linh hoạt phối hợp hài hòa với các chính sách tài khóa, nhằm ổn định thị trường tiền tệ. Đảm bảo khả năng thanh toán của các tổ chức tín dụng, kiểm soát tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán khoảng 14 - 16% và tín dụng khoảng 15 - 17%. Giảm mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, điều hành tỷ giá linh hoạt phù hợp với diễn biến thị trường và cung cầu ngoại tệ. Bảo đảm hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng an toàn, tuân thủ theo quy định của pháp luật về tiền tệ, và hoạt động ngân hàng… Điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng và linh hoạt nhằm ổn định thị trường tiền tệ, đảm bảo khả năng thanh khoản của các tổ chức tín dụng, kiểm soát tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán và tín dụng theo mục tiêu đề ra.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh việc, thực hiện các giải pháp tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng ưu tiên tập trung vốn hỗ trợ cho vay đối với lĩnh vực: Nông nghiệp, nông thôn, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, DN nhỏ và vừa sử dụng nhiều lao động, các dự án, phương án có hiệu quả. Kiểm soát tỷ trọng dư nợ cho vay đối với các lĩnh vực không khuyến khích so với tổng dư nợ cho vay không quá 16%. Thực hiện các biện pháp kiểm soát tăng trưởng tín dụng bằng ngoại tệ, phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ và chủ trương hạn chế đô la hóa trong nền kinh tế.

Cũng theo Vụ Chính sách tiền tệ NHNN, với tinh thần tập trung vốn cho SXKD, từ nay đến cuối năm NHNN không khuyến khích NHTM mở rộng cho vay kinh doanh BĐS. Bởi quy định cho vay kinh doanh BĐS ở mức lãi suất không quá 10,5%/năm nhằm hạn chế các NHTM cho vay đối tượng khách hàng này. Đây là biện pháp để NHNN kiểm soát tăng trưởng tín dụng BĐS ở mức hợp lý. Hiện các dư nợ cho vay đối với các lĩnh vực không khuyến khích bao gồm: Dư nợ cho vay để đầu tư và kinh doanh chứng khoán, trong đó loại trừ dư nợ cho vay đối với người lao động của Cty nhà nước để mua cổ phần phát hành lần đầu khi chuyển Cty nhà nước này thành Cty CP. Dư nợ cho vay đối với nhu cầu cho vay tiêu dùng, trong đó loại trừ dư nợ cho vay đối với nhu cầu vốn để xây dựng, sửa chữa nhà và mua nhà để ở mà nguồn trả nợ bằng tiền lương, tiền công của khách hàng vay.

Cũng trong ngày 13/02, NHNN đã ban hành Công văn số 674/NHNN-CSTT về kiểm soát tín dụng 2012. Nội dung công văn nêu rõ, đối với lĩnh vực đầu tư, kinh doanh BĐS, trong đó loại trừ dư nợ cho vay đối với một số nhu cầu vốn như xây dựng nhà để bán, cho thuê cho người thu nhập thấp, công nhân lao động tại các KCN... do UBND cấp tỉnh ban hành mà chi phí xây dựng nhà ở hoặc chi phí tiền thuê nhà ở được tính là chi phí hợp lý trong giá thành sản xuất khi tính thuế thu nhập DN. Xây dựng các công trình, dự án phát triển nhà ở sắp hoàn thiện và sẽ được bàn giao hoặc đưa vào sử dụng trong năm 2012 theo nội dung hợp đồng.

Doanh nghiệp BĐS có được lợi?

Tại cuộc họp báo của NHNN vừa qua, Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến cho biết: Khi NHNN đặt vấn đề kiểm soát tín dụng đã có nhiều ý kiến nói rằng không nên cào bằng cho mọi tổ chức tín dụng mà nên căn cứ vào năng lực tài chính, khả năng kiểm soát, chất lượng hoạt động của từng đơn vị. Tuy nhiên, một trong những vấn đề của năm 2011 là tính tuân thủ và trách nhiệm xã hội của các ngân hàng chưa tốt, dẫn tới thị trường chạy đua lãi suất.

Ngoài ra NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng xây dựng kế hoạch và thực hiện nghiêm túc việc kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng suốt cả năm, trên cơ sở chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng được giao cho từng đơn vị. Một số chỉ tiêu kế hoạch kinh doanh năm 2012 của các nhà băng phải gửi báo cáo Vụ Chính sách Tiền tệ trước ngày 29/02.

Về vấn đề này, TS Phạm Văn Khánh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) cho rằng: Việc NHNN ban hành Chỉ thị số 01 là tốt trong bối cảnh thị trường tài chính hiện nay, và phù hợp với mục tiêu thực hiện Nghị quyết số 11/2011/QH 13 của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012, nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và kìm chế lạm phát. Hiện nay cũng nhiều ý kiến cho rằng, việc thắt chặt tín dụng đối với lĩnh vực BĐS sẽ kéo dài hơn việc đóng băng thị trường BĐS, nhưng theo tôi thì các chính sách quản lý tiền tệ của NHNN thời gian qua nhằm làm minh bạch thị trường cũng như đưa BĐS về với giá trị thực của nó. Chỉ thị lần này có nhắc đến việc ưu tiên cho vay đối với một số DN nhỏ và vừa, vậy nên một số DN xây dựng của chúng ta cũng thuộc loại hình DN này nên có thể xem xét về việc vay vốn.

Cũng theo TS Phạm Văn Khánh thì: Bài học từ các nước trên thế giới cho thấy, ảnh hưởng của thị trường BĐS có ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế của mỗi quốc gia. Vì vậy cần thận trọng trong công tác quản lý tài khóa, cũng như sử dụng đồng vốn của NHNN nhằm kiểm soát biên độ phát triển của thị trường một cách bền vững.

Trước đó tại Nghị quyết số 03 về phiên họp thường kỳ tháng 01/2012, Chính phủ yêu cầu NHNN phải có phương án giải quyết vấn đề thanh khoản của hệ thống ngay trong quý I/2012. Chính phủ cũng yêu cầu cơ quan này chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành triển khai các giải pháp khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức tín dụng ưu tiên vốn tín dụng cho các lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp chế biến, công nghiệp hỗ trợ, DN nhỏ và vừa, sử dụng nhiều lao động.