10:35 | 04/12/2018

Hà Nội: Những công trình kiến trúc vượt thời gian

(Xây dựng) – Với tốc độ đô thị hóa nhanh, hạ tầng đô thị của Hà Nội đã quá tải và xuống cấp. Trong khi đó, thành phố vẫn bảo tồn được một số công trình kiến trúc cổ, gắn liền với những thăng trầm của lịch sử.

Nhà hát Lớn Hà Nội

Đây là một công trình kiến trúc phục vụ biểu diễn nghệ thuật tọa lạc trên quảng trường Cách mạng tháng Tám, vị trí đầu phố Tràng Tiền, gần hồ Hoàn Kiếm và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam. Công trình được người Pháp khởi công xây dựng năm 1901 và hoàn thành năm 1911, theo mẫu Nhà hát Opéra Garnier ở Paris nhưng mang tầm vóc nhỏ hơn và sử dụng các vật liệu phù hợp với điều kiện khí hậu ở Việt Nam.

So với các nhà hát ở TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng, Nhà hát Lớn Hà Nội có kiến trúc hoàn chỉnh nhất và trở thành một hình ảnh quen thuộc, đặc trưng của TP Hà Nội.

Được khởi công xây dựng năm 1901 và hoàn thành năm 1911, Nhà hát Lớn Hà Nội được xây dựng theo mẫu Nhà hát Opéra Garnier ở Paris.

Trải qua hơn 80 năm sử dụng, Nhà hát đã bị xuống cấp. Các không gian bên trong: Từ trang trí, vật liệu, màu sắc, tiện nghi phục vụ đến các thiết bị kỹ thuật quan trọng dành cho Nhà hát đều đã ngày càng cũ kỹ lạc hậu, không còn đúng với các tiêu chuẩn của các cuộc trình diễn mang tính quốc tế. Không gian bên ngoài Nhà hát ngày càng xuất hiện nhiều công trình không phù hợp dễ phá vỡ không gian kiến trúc của Nhà hát.

Vì vậy vào năm 1994, Nhà hát Lớn Hà Nội đã được Chính phủ phê duyệt việc trùng tu, nâng cấp. Công trình trùng tu được khởi công vào năm 1995 và hoàn thành vào năm 1997. Công trình sau khi hoàn thành đã được nâng cấp và cải tạo một cách sâu rộng hơn, đầy đủ hơn xứng tầm với vai trò là một trung tâm văn hóa tiêu biểu không chỉ của Hà Nội, của cả nước mà còn là của cả khu vực Đông Nam Á.

Nhà hát lớn Hà Nội là một trung tâm văn hóa tiêu biểu không chỉ của Hà Nội, của cả nước mà còn là của cả khu vực Đông Nam Á.

Nhà hát lớn Hà Nội là một công trình kiến trúc có một không hai với những giá trị kiệt xuất về lịch sử, văn hoá, kiến trúc và mỹ thuật, tạo ra những tiền đề cần thiết cho sự mở rộng giao lưu văn hoá, trong công cuộc phát triển kinh tế xã hội hiện nay.

Ô Quan Chưởng

Ô Quan Chưởng là tên người dân đặt để tưởng nhớ công lao và sự hy sinh anh dũng của viên quan Chưởng Cơ – chỉ huy vệ binh đã cùng 100 binh lính nhà Nguyễn chiến đấu chống Pháp khi chúng đánh vào thành Hà Nội vào năm 1873 qua cửa ô Đông Hà.

Nơi này còn gọi là ô Đông Hà, cửa ô của Hà Nội xưa, nằm ở phía Đông của toà thành đất bao quanh Kinh thành Thăng Long. Công trình được xây dựng vào năm Cảnh Hưng thứ mười (1749), đến năm Gia Long thứ ba (1817) được xây dựng lại và giữ nguyên đến nay.

Ô Quan Chưởng được xây dựng vào năm Cảnh Hưng thứ mười (1749), đến năm Gia Long thứ ba (1817) được xây dựng lại và giữ nguyên đến nay.

Cửa Ô Quan Chưởng xưa được thiết kế theo kiểu vọng lâu – một kiểu kiến trúc đặc trưng thời nhà Nguyễn, có mặt trước hướng về phố Ô Quan Chưởng. Đây là nơi tập trung buôn bán chiếu cói, sản phẩm của những vùng ven biển như: Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định, được người ta đưa lên Thăng Long – Hà Nội bằng đường sông.

Ô Quan Chưởng bao gồm 2 tầng lầu: Tầng dưới có 3 cửa, một cửa nằm chính giữa, cao và rộng khoảng 3m, hai cửa phụ nằm ở hai bên, rộng khoảng 1.65m, cao 2.5m. Giữa phần trên nóc cửa chính và vọng lâu là một khung hình chữ nhật, ở mặt trước có đắp nổi ba chữ Hán: “Đông Hà Môn”.

Ô Quan Chưởng không chỉ mang vẻ đẹp về mặt kiến trúc mà còn in đậm dấu ấn lịch sử Hà Nội xưa.

Ngày nay, Ô Quan Chưởng không chỉ là địa điểm du lịch hấp dẫn khách tham quan trong và ngoài nước mà còn là cửa ô duy nhất còn sót lại của kinh thành Thăng Long.

Trụ sở Bộ Ngoại giao

Tòa nhà trụ sở Bộ Ngoại giao, hay còn gọi là tòa nhà trăm mái, nằm trên trục phố Chu Văn An cắt hai đường Điện Biên Phủ và Tôn Thất Đàm, ở giữa nối thẳng với quảng trường Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây được xem là một trong những tòa nhà có kiến trúc đẹp nhất ở Hà Nội.

Trước kia, tòa nhà là Sở Tài chính Đông Dương và được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao làm Trụ sở của Bộ Ngoại giao từ ngày 3/10/1945. Công trình được kiến trúc sư Ernest Hebrard thiết kế năm 1924, khởi công xây dựng năm 1925 và hoàn thành năm 1928, theo Đồ án Quy hoạch chi tiết khu trung tâm hành chính, chính trị Đông Dương.

Tòa nhà trụ sở Bộ Ngoại giao, hay còn gọi là tòa nhà trăm mái, được khởi công xây dựng năm 1925 và hoàn thành năm 1928.

Mặt bằng công trình có hình chữ H. Khối chính cao và rộng nhìn ra quảng trường án ngữ trục phố Chu Văn An hội tụ với hai trục phố Điện Biên Phủ và Tôn Thất Đàm ngày nay. Khối sau hẹp và thấp hơn nhìn ra không gian vườn - công viên lớn nay là Bắc Sơn. Tòa nhà có bố cục quy hoạch theo quan niệm “thành phố - vườn” thịnh hành thời bấy giờ. Kiến trúc này kết hợp hài hòa với nhau tạo nên vẻ đẹp độc đáo.

Trụ sở Bộ Ngoại giao ngày nay.

Trải qua gần trăm năm lịch sử, tòa nhà được đánh giá có kiến trúc đẹp, nổi bật tiêu biểu cho phong cách kiến trúc phương Đông, góp phần tạo nên vẻ đẹp kiến trúc đô thị và sự hấp dẫn của Thủ đô.

Cầu Long Biên

Đây là cây cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hồng, do Pháp xây dựng (1898-1902), đặt tên là cầu Doumer, theo tên của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer. Hiện trên đầu cầu vẫn còn tấm biển kim loại có khắc chữ 1899 -1902 - Daydé & Pillé – Paris. Đây cũng được xem là một biểu tượng kiến trúc nổi bật của TP Hà Nội.

Cầu Long Biên do Pháp xây dựng (1898-1902), đặt tên là cầu Doumer, theo tên của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer.

Ngày nay, cầu Long Biên thu hút rất nhiều du khách cả trong nước và quốc tế đến tham quan, chiêm ngưỡng cũng như tìm hiểu về những câu chuyện lịch sử xưa. Khi đến đây, du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng khung cảnh sông Hồng thơ mộng, ngắm nhìn sà lan nổi bên dưới hay dạo bộ, đạp xe thư giãn trên cầu.

Cầu Long Biên - cây cầu gắn liền với những thăng trầm lịch sử ở Hà Nội.

Khi tới đây vào thời điểm bình minh và hoàng hôn, du khách có thể chiêm ngưỡng khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp từ trên cầu, và từ phía xa xa sẽ thấy cầu Chương Dương cùng với toàn cảnh Thủ đô Hà Nội. Bên cạnh đó, du khách cũng sẽ được chứng kiến tận mắt những phần khung thép gỉ và nhiều chỗ bị quân đội Mỹ ném bom trên cầu trong cuộc kháng chiến cứu nước.

Khách sạn Sofitel Metropole

Khách sạn mang phong cách kiến trúc cổ kính của thời Pháp thuộc, nằm ngay trung tâm Hà Nội gần hồ Hoàn Kiếm và Nhà hát Lớn. Khách sạn được xây dựng năm 1901 bởi 2 nhà đầu tư người Pháp. Từ khi hoạt động đến nay, Sofitel Metropole Hà Nội luôn được coi là sự lựa chọn hàng đầu của nhiều doanh nhân và khách du lịch.

Khách sạn được xây dựng năm 1901 bởi 2 nhà đầu tư người Pháp.

Đây là khách sạn 5 sao đầu tiên ở Hà Nội, lịch sử hoạt động gắn với tên tuổi của rất nhiều nhân vật nổi tiếng và các nhà chính khách quốc tế từng nghỉ tại đây.

Khách sạn nằm ở trung tâm thành phố gần những điểm thắng cảnh của Hà Nội như hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn, khu phố cổ và trung tâm hành chính thương mại của thành phố.

Khách sạn được biết đến không chỉ là nơi có những món ăn ngon và một quán rượu nổi tiếng mà còn có một trung tâm sức khoẻ, một bể bơi ngoài trời tuyệt đẹp, khu hỗ trợ công tác và hội nghị. Sofitel Metropole liên tục được chọn là một trong những khách sạn hàng đầu không chỉ ở Hà Nội mà còn trên toàn lãnh thổ Việt Nam và Châu Á.

Chợ Đồng Xuân

Đây là một trong những chợ lớn nhất tại Hà Nội. Trong thời gian xây dựng lại thành Thăng Long vào mùa hạ năm Giáp Tí (1804), Tổng trấn Nguyễn Văn Thành dưới triều đại Nguyễn đã cho đặt ngôi chợ lớn ở cửa chính đông, hay còn gọi là chợ Đồng Xuân ngày nay. Năm 1890 chính quyền Pháp mới bắt đầu xây dựng chợ Đồng Xuân, tạo thành năm vòm cửa và năm nhà cầu dài 52 m, cao 19m. Chợ Đồng Xuân nằm trong khu phố Cổ, xung quanh là phố Đồng Xuân, Hàng Khoai, Cầu Đông, ngõ Chợ Đồng Xuân. Ngày nay, chợ là điểm tham quan, mua sắm được du khách yêu thích.

Chợ Đồng Xuân là một trong những ngôi chợ lớn nhất Việt Nam.

Hiện nay không chỉ những người mua bán hàng hoá tìm đến chợ Đồng Xuân để giao thương, nhiều khách du lịch trong và ngoài nước khi đến với Hà Nội thường đến tham quan và mua sắm ở chợ Đồng Xuân. Khu chợ nằm ngay trong khu phố Cổ, không xa các phố nổi tiếng bán đồ lưu niệm, thời trang, như phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Bông, Hàng Gai... lại gần khu di tích Đền Ngọc Sơn rất tiện cho một chuyến tham quan ở khu trung tâm thành phố.

Được xây dựng từ năm 1889 dưới thời nhà Nguyễn, Chợ Đồng Xuân không chỉ là khu mua sắm sầm uất lớn nhất ở Hà Nội mà còn là một địa danh lịch sử nổi tiếng của Thủ đô.

Không chỉ là nơi buôn bán huyên náo, nhộn nhịp nhất Hà thành, chợ Đồng Xuân còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, tinh thần phản ánh cuộc sống, sinh hoạt của người dân kẻ chợ xưa và cũng là điểm đến không thể thiếu của mỗi du khách khi dừng chân ở Hà Nội.

Tháp nước Hàng Đậu

Tháp nước nằm ở ngã sáu các phố Hàng Đậu, Hàng Than, Quán Thánh, Phan Đình Phùng, Hàng Cót, Hàng Giấy. Năm 1894, tháp nước được xây dựng bằng đá từ phế liệu phá thành Hà Nội. Tháp trông như một pháo đài gồm ba tầng, hình trụ tròn đường kính 19 m, cao 25 m, mái tôn hình chóp nón, xung quanh có những cửa sổ nhỏ như lỗ châu mai.

Trong tháp, những bức tường đá được xây cách đều như nan hoa của chiếc bánh xe, có cửa thông để đi vòng quanh. Trên những bức tường này là những bể chứa nước bằng tôn, gọi là chòi nước. Mỗi chòi có thể chứa được 1.250m3 nước. Nước từ đây đi thẳng vào thành, nơi quân đội thực dân Pháp đóng và phân phối nước về các khu phố khác. Tháp nước này bị bỏ không từ năm 1954 và hiện nay trở thành điểm tham quan cho du khách mỗi khi đến du lịch tại Hà Nội. Tuy nhiên khách chỉ chiêm ngưỡng được bên ngoài chứ không được vào trong.

Năm 1894, tháp nước được xây dựng bằng đá từ phế liệu phá thành Hà Nội.

Trải qua bao vật đổi sao dời suốt chặng dài tồn tại, Tháp nước Hàng Đậu cũng không tránh khỏi có lúc thăng lúc trầm, có lúc bị bỏ quên trong nhếch nhác, có lúc bị chuyển đổi chức năng làm quán nhậu, song may mắn thay đến ngày nay nó đã được trở lại với dáng vẻ đĩnh đạc ngày xưa.

Tháp nước Hàng Đậu tồn tại như một vật chứng, một chứng tích một thời nô lệ và độc lập, áp bức và giải phóng.

Tuy không còn được sử dụng là nơi chứa và cấp nước nữa, mà bây giờ Tháp nước Hàng Đậu tồn tại như một vật chứng, một chứng tích một thời nô lệ và độc lập, áp bức và giải phóng.

Văn Thế – Hải Nguyên - (Ảnh Hà Nội xưa: Internet)

Các bài đã đăng: