14:56 | 22/11/2018

Quản trị khu phố cổ Hà Nội trong bối cảnh toàn cầu hóa

(Xây dựng) - Năm 2011, lần đầu tiên sau 35 năm, UNESCO đưa ra khái niệm mới: Cảnh quan đô thị lịch sử (Historic urban landscape). Khái niệm này không thể thay thế cách tiếp cận bảo tồn truyền thống, mà thực chất là cung cấp công cụ bổ sung để ứng xử với môi trường xây dựng trong bối cảnh phát triển đô thị nhưng vẫn tôn trọng các giá trị kế thừa được tạo dựng trong bối cảnh quan đô thị lịch sử trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Nằm giữa vòng xoáy của sự phát triển, khu phố cổ Hà Nội đang đứng trước những thách thức hội nhập toàn cầu và chủ động tham gia quá trình tất yếu đó, trong suốt 20 năm qua, đã có nhiều dự án chỉnh trang, bảo tồn di sản được thực hiện trên địa bàn khu phố cổ Hà Nội và có những thành công nhất định. Bên cạnh những dự án đầu tư tôn tạo cơ sở vật chất, Q.Hoàn Kiếm cũng đã hợp tác với cộng đồng dân cư và các đối tác để củng cố, phát triển văn hóa đô thị trong khu phố cổ đặc trưng của Hà Nội.

Tuy nhiên, do có những đặc thù về mặt quản lý, vận hành nên công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong khu phố cổ Hà Nội đã và đang đứng trước những thách thức và cơ hội mới. Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, chính quyền, công tác quản lý khu phố cổ đã có những bước tiến đáng kể, đem lại những kết quả tích cực, cụ thể như: Quản lý trật tự đô thị, trật tư xây dựng trong khu phố cổ vốn rất phức tạp, Q.Hoàn Kiếm đã triển khai và đẩy mạnh mô hình khoán quản, thực hiện xã hội hóa quản lý, mô hình này được đánh giá cao, cộng đồng tham gia một cách tích cực. Công tác cấp phép xây dựng minh bạch, đơn giản đã giảm tỷ lệ xây dựng trái phép. Công tác bảo vệ môi trường, an toàn PCCC nhờ đó được tăng cường. Thực hiện giãn dân phố cổ theo quy trình hành chính rất phức tạp và chậm chạp, nhưng trong thị trường BĐS, xu hướng tích tụ nhà đất đã đẩy mạnh tốc độ giãn dân tự giác, phù hợp với đặc thù và nguyện vọng của người dân.

Đầu tư giải phóng mặt bằng, tu bổ, tôn tạo các công trình lịch sử, văn hóa, kiến trúc cảnh quan trong khu phố cổ đòi hỏi ngân sách lớn, Q.Hoàn Kiếm đã khai thông các nguồn huy động vốn trong cộng đồng (đặc biệt là các công trình tôn tạo hay dịch vụ) và sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới.

Các hoạt động lễ hội trước đây đơn điệu, tẻ nhạt nay nhờ có sự tham gia của nhiều bên, đã ngày càng thu hút đông đảo người dân tham gia và tiếp tục mở rộng, đặc biệt là sự hợp tác với nhiều đối tượng, để các hoạt động này phong phú, chất lượng và hiệu quả.

Trong xu thế phát triển chung của TP Hà Nội, khu phố cổ sẽ có những ảnh hưởng tương tác, dẫn đến cần điều chỉnh các kịch bản phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Các kế hoạch phát triển trong tương lai sẽ cần phải huy động nhiều bên liên quan, cùng đối thoại, thay đổi phương thức hoạt động, thúc đẩy sự liên kết và phối hợp đa ngành. Đó là những thách thức và cũng là cơ hội mới trong tiến trình phát triển. Xu thế công nghệ toàn cầu đòi hỏi sự thích ứng cao nhất của bộ máy quản lý. Tin tưởng rằng, với sự nhận thức và tham gia của các cấp, các ngành và cộng đồng người dân khu phố cổ, công tác bảo tồn và phát huy giá trị khu phố cổ Hà Nội sẽ chủ động hơn, biến thách thức thành cơ hội phát triển bền vững.

KTS Phạm Tuấn Long
Phó chủ tịch UBND Q.Hoàn Kiếm, Phó trưởng BQL khu phố cổ Hà Nội


Các bài đã đăng: