Sổ tay nhà quản lý

Đã có thông tin thu nhập bình quân dân ta lên tới gần 2.000 đô la/người/năm, thế mà nghĩ lại vẫn thấy bàng hoàng. Mới có hơn 20 năm đổi mới đã sướng thế! 10 năm nữa sẽ sướng đến đâu? Thế nhưng, dân ta “số khổ”, giờ không phải lo ăn mặc nữa, lại phải lo ở. Câu nói “ăn hết nhiều, ở bao nhiêu” lạc hậu cả thế kỷ rồi. Ở làng quê kiểu “nhà chị Dậu” giờ là của hiếm. Để xây một nhà ở, lợp tôn một nghìn đô cũng là ngon lành. Đây không phải là khoa học về kinh tế xây dựng, chỉ cần xem tivi chiếu cảnh trao nhà tình nghĩa là rõ. Cũng chẳng dám so bì với biệt thự triệu đô, thậm chí cả căn hộ cao cấp triệu đô ở thành phố. Ở làng thế là được. Còn ở phố xem ra các bác bình quân cao chưa chắc đã sướng hơn!

Ở quê, xây nhà là kết quả của sự dành dụm. Tiền đến đâu xây đến đấy. Đi tàu Thống Nhất từ Bắc vô Nam, qua miền Trung thấy nhiều nhà xây kiểu “chờ lầu”. Làm tầng trệt như cái côngtenơ ở cái đã, phần lầu đổ cái khung, chờ đủ tiền xây tiếp, tạm thời làm sân phơi, thóc lúa tha hồ được nắng. Ở thành phố nằm mơ cũng không được “chủ động” như ở làng. Muốn có nhà phải tiết kiệm, nói cách khác là vay vốn để mua chung cư. Một cơ quan tên là Vietnam Report thuộc ngành bất động sản vừa đưa ra nhận xét: “Tại Việt Nam mức tiết kiệm để mua nhà hiện nay đang trên 80% thu nhập của một hộ trung lưu là mức dễ gây ra khủng hoảng nợ”. Nguyên do rất đơn giản: Giá nhà Việt Nam đang ở đỉnh của thế giới, giá nhà đất quá cao so với mặt bằng thu nhập của người dân và mức phát triển của nền kinh tế. Tóm lại là cao hơn giá trị thực của nó.

Thôi thì chuyện giá cả đến nhà nước còn chả quản nổi, nói gì dân. Các chủ đầu tư, các nhà kinh doanh địa ốc là “đấng toàn năng” quát giá, chả ai dám hay đủ sức kháng cự. Chỉ nói đến người dân phải trả nợ mua nhà tới 80% thu nhập đã dẫn đến “khả năng trả nợ” của nhà đầu tư và đầu cơ địa ốc đã lên đến giới hạn cực kỳ nguy hiểm. Thế giới chỉ đến 33% là cùng. Khả năng này sẽ dẫn đến hậu quả tai hại cho nền kinh tế.

Đất đai là vàng, nhà là kim cương. Gia đình nào (chưa nói kinh doanh lớn) có thêm một căn hộ, cho tây thuê tháng ngàn đô coi như có “đứa con hiếu thảo nhất”. Có ai tháng gửi cho bố mẹ ngàn đô chưa?