15:00 | 06/02/2019

Giọt Xuân

(Xây dựng) - Mùa thu bay đi như một nỗi nhớ, cúc họa mi dẫu dùng dằng níu kéo vẫn thẫn thờ từ biệt nhường chỗ cho đông về. Cây bàng cuối phố, hôm nao xanh mởn như chiếc ô khổng lồ cho con đường dịu mát giờ đã thay áo. Cây bàng áo đỏ thắp lửa giữa trời đông tô thêm nét duyên dáng cho bờ vai thiếu phụ đằm thắm sắc khăn san. Đông dịu dàng e ấp sắc màu, đông chầm chậm gieo vào lòng ta những hoài niệm khó quên. Dọc những con phố cổ, ta lại thấy nao nao. Có chút gì đó xa vắng mà gần gũi thân thương. Nhớ hương mùa đông Hà Nội, nhớ những thức quà thoảng nhẹ mà quyến luyến đến không thể nào quên. Em quẩy mùa thu qua phố thảo thơm hương cốm vòng rót vào lá sen biếc như màu ngọc, tiếng rao khuya lơ lắc: bánh khúc ơ mà ấm lạ ấm lùng. Gió đông thổi, se sắt buốt giá càng làm hoài niệm mênh mang.

Nhớ tiếng còi tàu vẫn thổn thức, ngân vang. Duy chỉ dáng bà cụ thường lom khom trong chiếc khăn mùa đông se sắt lạnh vắng bóng.

Phố Hà Nội, những cánh cửa sổ gầy guộc vẫn cố níu giữ với ngôi nhà lầm lụi nhờ chiếc bản lề tình nghĩa già nua, uể oải nhìn theo những gồng gánh mưu sinh, những chen chúc buồn lo, tủi giận.

Hà Nội phố, tiếng rao vội vã lẩn khuất trong sắc hoa cúc vàng, theo chân ai vội vã với vòng xe quay chầm chậm len vào ngõ nhỏ…

Quán, không khoác trên mình một cái tên, sát gần Ga Hàng cỏ và Sở Hỏa xưa, gần bức tường dài thăm thẳm. Quán nhún nhường bên sự lêu khêu phía kiến trúc Gotich, của mái tháp hình trụ kênh kiệu. Quán người ở người đi không nhớ mặt chỉ hờ hững chung về một màu ám khói, về sự đợi chờ. Vài ba miếng cà chua cắt múi khế khéo léo ẩn chìm trong thứ váng thơm ngậy, sinh từ đời cua đồng khắc khổ chốn thôn dã, được tỏa ra từ những đớn đau xé giật, từ những dập vùi thô bạo… quanh quẩn trong chiếc bát sành, trong vòng tròn Thai sinh… bất tận.

Phố sớm vắng. Nhiều trung niên, thanh niên và cả bọn trẻ con góp mặt trong cái hưng phấn, cái đòi hỏi giận dữ tham lam của bữa sáng; quanh tròn bên vài chiếc bàn gỗ sần sùi khập khiễng, thứ rất hiếm khi còn bảo thủ nấp trong sự phồn hoa đô thị.

Phố Hà Nội vẫn có diếp cá chua, có tía tô nồng, có húng quế thơm, có sợi bắp chuối chát… có cả sáng tinh mơ của bờ đê miên man, có sự lăn lóc của giọt sương trong khu vườn bất tận chạy chơi cùng lũ gà chân đất. Miếng đậu phụ rán vàng như mùa thu tỏa nắng, trần mình qua sùng sục nóng rẫy, để thay áo vàng tươm; những sợi bún càng tha thướt mềm mại trong từng vồ vập. Ngon mơ hồ tựa dấu mùa sang, chợt bâng khuâng như nước thời gian trôi trên món quà thơm thảo. Lênh đênh thương nhớ những xa xăm mùa đông năm cũ. Hoài niệm ập òa dẫu vu vơ về một Hà Nội rất xa và rất yêu.

Gió đông không bạo, nhưng ghê gớm chanh chua trêu đùa thực khách, đẩy sự khép nép vội vã tìm vào cái ấm áp từ mắt lửa nheo nheo phía lò bếp, bên vành bát và trốn trong cả từng giọt rượu nhỏ, trong cả màu đỏ ớt chưng. Lại nhớ đôi bàn tay gầy gầy xương xương nứt nẻ. Đôi bàn tay thắp lên lửa hồng mùa đông trong những ban mai sương giá. Đôi bàn tay thoăn thoắt chưng gạch xé cua, phi thơm hành mỡ gieo sắc màu ngọt đẹp bát bún riêu cua cho người. Một đời lầm lụi, lam lũ tảo tần dâng đời vị ngọt lành của ẩm thực. Đôi bàn tay ấy giờ tàn phai luân hồi ở một kiếp khác... Ta chỉ là khách ăn trong mỗi sớm mai, nhưng sao lại thương nhớ đôi bàn tay ân cần ấy đến vô cùng. Ngậm ngùi nhớ nụ cười ấm áp, nhớ bàn tay đôn hậu, cử chỉ ân cần cho mỗi miếng ăn nóng hổi sớm mai.

Đã bao lần tàu tới sân ga rồi tàu trở lại. Cứ tuần hoàn như nhịp sống đương đại. Tiếng còi tầu than thở; khách đến đi vẫn bất tận ồn ào với Chủ mới. Duy chỉ có bà Cụ - người nấu bún riêu đã nhẹ nhàng trong cõi phiêu diêu, ở một nơi không lạnh, sẽ chẳng còn buồn đau của phận số nhân sinh. Nơi ấy, đời Cua cũng chẳng còn đau khổ và đã được hóa sinh ra một trong ức vạn kiếp nào đó, có lẽ hạnh phúc hơn?

Phía bên kia Quán, cổng chùa Phổ Giác đã mở. Phật trên đài sen bao dung độ lượng cho muôn khách thế gian. Sau cơn đói gào giận dữ; những trầm mặc lại hướng về chốn che chở nhân sinh; về nơi giải thoát, bồng lai; về nơi cửa Từ bi cho lòng được gần sen.

Ngoài kia hoa đào chúm chím, búp non cụng cựa trên cành, xuân mới lại về tươi reo. Trong sự trầm lặng là nhịp đời đang hối hả, những tháp nhà và công trình xây dựng lại vươn lên, ta chợt nghe giọt xuân thánh thót trong hồn... sao lòng vẫn bồi hồi thương nhớ nhịp mùa xưa...

Tản văn của Bích Khánh

Các bài đã đăng: