16:26 | 07/02/2019

Giữa hai chiều văn hóa

(Xây dựng) - Mùng 3 Tết, chắc không ít những người con tha hương như nàng thẩn thơ trong ý nghĩ: "Giờ này nếu ở Việt Nam chắc mình đang ở nhà mẹ đẻ".


Người Việt đón xuân ở Úc.

Ai đó sẽ chẹp miệng rằng "Mỗi chuyện ăn Tết ở nhà nội hay ngoại mà năm nào cũng phức tạp", còn nàng thì nghĩ đấy là chuyện nhỏ, tất cả là do mình sắp xếp. Nội hay ngoại, quê hay tỉnh, vẫn là đất Việt trời Nam, vẫn là Tết quê.

Tết của nhà nàng ở xứ người đã hết từ hai ngày rồi, từ 0 giờ ngày 4/2, ngay sau phút giao thừa. Một số người thì kéo dài sau 12 giờ, người ta đi lễ chùa và hái lộc. Những người nhàn rỗi thì chơi thêm hết ngày 5/2 (mồng 1 Tết), cũng là đi lễ những chùa xa. Hiện nay trên khắp thế giới, cộng đồng người Việt ở đâu cũng cố gắng quyên góp xây chùa, đây cũng là một trong những nơi sinh hoạt của cộng đồng, nơi bà con gửi gắm một góc đời sống tâm linh của mình.

Sau hai ngày đi cày, tối nàng lại du xuân cùng VTV. Các con nàng ít nhiều vẫn biết đến Tết, chả biết đời cháu thị và sau đấy thì thế nào. Nàng cảm nhận được, đối với nàng và chắc nhiều người sống giữa hai luồng văn hóa, có lẽ rồi nhiều thứ cứ dần mai một đi, không phải là không nhớ, chẳng phải là không nặng lòng, nhưng cũng có lẽ tại điều kiện và hoàn cảnh, do sự thích nghi với cuộc sống và môi trường. Muốn vui nữa, chơi thêm cũng chỉ đến thế, vui chơi thì phải có hội chứ. Hội chợ Tết ở nhiều nước cũng được tổ chức, nhưng cũng chỉ có số ít người đi chơi chợ Tết được thôi, người ta còn phải đi làm.

Người Việt ở nước ngoài, được cũng có lẽ nhiều thứ, mất thì cũng nhiều. Cứ tưởng là một năm được vui 2 cái Tết, thêm dịp Noel nhưng cả hai rốt cuộc chỉ toàn là nửa vời thôi. Noel, một số gia đình có con nhỏ thì cũng náo nức cây thông, đặt quà giáng sinh cho trẻ, nhưng suy cho cùng cũng chỉ là chiều các bé thôi. Khi Tết về thì cũng làm mâm cơm tất niên hay mèng nhất cũng có đôi bánh chưng, mâm hoa quả đặt lên ban gọi là nhớ Tết. Hôm sau lại quay theo guồng, sống với đời thường nơi mình đang sống. Trong tiềm thức mỗi người đều ghi nhận "thế là lại hết một năm, giờ này ở quê đang là Tết", tất cả chỉ là hoài vọng cố hương. Chính vì thế, với nàng thì Noel cũng nhẹ như lông hồng, mà Tết cũng chỉ là bữa cơm gọi là nhớ đến Tết, có tiền tỷ cũng chịu không mua được cái hồn Tết quê hương.

Giao thừa, nàng rón rén thắp một nén nhang nhỏ xíu, nếu không thì máy báo khói lại kêu inh ỏi. Lầm rầm khấn khứa mời các cụ về ăn Tết sớm hơn Việt nam 4 tiếng, mong các cụ lượng thứ. Chờ cho hết mùi thức ăn, nàng đóng cửa, mở điều hòa hết cỡ để lát khách khứa đến ăn ngon miệng chứ trong cái nóng gần 40 độ C thì có mà ăn yến cũng chả ngon.

Đứng sưng phồng cả chân, xong bữa cơm tất niên truyền thống, cũng măng miến, cũng bát bóng thả với nước dùng thanh thanh, vài quả trứng cút, giò thả nấm kết hợp luôn (của đáng tội kết hợp 2 trong 1 vì không có chỗ bày cỗ và cũng chả có người khênh), su hào, súp lơ, cà rốt vừa đến độ, đậu hà lan xanh mướt, vài miếng bóng (cứ nhớ thời còn đói khổ ngồi mâm cỗ là chia mỗi người một miếng), một nhúm mùi rắc lên, dậy vị tôm khô, cuối bữa chan cơm với nước dùng bóng ngon đáo để.

Phải kể tiếp đĩa giò thủ, giò lụa, đĩa xào, con gà trống vàng ươm miệng ngậm hoa hồng. Cơm nước tinh tươm nàng chạy vội sang hàng xóm xin vài tàu lá chuối, ngắt chùm hoa đại (cả trắng cả hồng), nàng bày một mẹt xôi trắng với chả cốm, điểm vài bông hoa, một mẹt xôi vò chè đường (chè hoa cau), một con cá hồng to đoành choán giữa mâm cỗ (dành cho thằng cháu chỉ ăn đồ biển), 6 bát cơm trắng, rượu đầy đủ, hương cũng đã tàn.

Cả năm trông vào ngày Tết mới có cớ mời gọi để gặp đám con cháu, ai cũng công này việc nọ, mưu sinh để tồn tại, tất niên cô cháu gặp nhau là quý hóa lắm rồi. Chúng nó toàn thế hệ 9x, 2k chả thể mang chuyện xưa ôn nghèo kể khổ được, thôi thì nói chuyện trên giời dưới biển, cả chuyện làm các món ăn thế nào, xong là chấm hết, chúng nó còn bận tối đi dẫn chương trình sự kiện cuối năm. Làm thì lâu mà ăn thì nhanh. Thừa lênh láng thức ăn. Tặc lưỡi thôi kệ, chả mấy khi Tết, tiện nấu "trả thù" cho bõ ngày khốn khó.

Dọn dẹp xong, trời đã mát, chạy ra sân kéo cái thùng rác ra đường để đổ hết những rác rưởi năm cũ (cũng may mai đúng ngày thành phố dọn rác) không thì lại dông cả năm!

Nguyễn Vân Khánh (từ Sydney, Úc)

Các bài đã đăng: