Văn hóa - Thể thao

Hàng năm, cứ đến mùng 10 tháng giêng (năm nay là 01/02 dương lịch), không hẹn mà lên, người dân từ mọi miền đổ về, Người Trung Quốc kéo sang dự hội. Ngoài nét đẹp của lễ hội vẫn còn nhiều điều trăn trở, đặc biệt vấn đề hàng hóa của người việt không có trên “sân nhà”.

Đến hẹn lại kéo về

Ông Hoàng Tuấn Trang, nhà ở khu Lò Rèn, thị trấn Đồng Đăng kể: nhân dân sinh sống ở đây đã quá quen thuộc với lễ hội này rồi. Ngồi trong nhà ông, chúng tôi mới thấy được ý nghĩa quan trọng của lễ hội này. Một phong tục không thể bỏ được đó là việc mang quà đến nhà cha mẹ(của vợ - chồng) để cảm ơn công sức sinh thành. Nếu cha mẹ (đã mất), người chú liền kề cha, mẹ sẽ nhận thay công sức dưỡng thành đó. Món lễ đầu năm đó thường là một con gà sống thiến cùng vài lít rượu nấu bằng men lá được mang đến. Cũng là ngày lễ, nên bất kỳ ai đến nhà chơi, dù bạn lạ hay thân đều được gia chủ mời mọc ân cần, dùng bữa cơm thân mật với gia chủ cho may mắn cả năm.

Bà Nguyễn Thị Phúc nhà ở đây kể: năm nào cũng vậy, cứ khoảng 5 giờ tờ mờ sáng, bà đã dậy ra ngoài Đền Mẫu ở ngay Trung tâm thị trấn Đồng Đăng để thắp nhang, làm lễ. Sau đó trở về nhà làm cơm tiếp khách, đãi bạn trảy hội xuân mới. Bạn bè của chồng bà làm ăn phía bên kia biên giới cũng nhân ngày này nhàn rỗi tìm sang Việt Nam chơi, dự hội rất đông. Họ đến nhà người quen chúc phúc và ăn uống vui vẻ với gia đình, với chung hy vọng khởi đầu cho một năm mới làm ăn thịnh vượng, phát đạt.

Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy: Người dân Đồng Đăng có một quan niệm chung là: nếu nhà ai càng đông khách, làm nhiều cỗ, nhiều người đến chơi, ăn uống cùng gia đình thì gia đình đó cảm thấy hạnh phúc, may mắn cho những ngày đầu năm mới. Bởi vậy, khách đến dự hội đều chếnh choáng mỗi khi rời nhà gia chủ.

Lễ hội vẫn thiếu vắng “tâm hồn” Việt

Trong chuyến du xuân đầu năm tại lễ hội này, theo quan sát của phóng viên, có hàng ngàn người Trung Quốc làm giấy thông hành xin nhập cảnh vào Việt Nam. Nhưng để hàng hóa đặc trưng của người Việt Nam bán cho người Trung Quốc lại quá ít ỏi, phần đa những mặt hàng lưu niệm, chữ, tranh, đồ mạ đồng..., kể cả nước uống vẫn là đồ “tầu”. Hàng hóa do người Việt Nam sản xuất quá ít ỏi. Bởi vậy, người Trung Quốc không hề hỏi han để những thứ hàng hóa do chính mình sản xuất và bày bán nơi đây.

Chị Đoàn Thị Mai Anh, chủ một hiệu thuốc ở ngay cửa khẩu Cổng Trắng cho biết: ngày hội, người Trung Quốc sang nên chị bán hàng rất chạy. Các mặt hàng như dầu gió Trường Sơn, dầu cao sao vàng… được người Trung Quốc rất thích mua.

Có mặt tại lễ hội, chúng tôi thấy từng đoàn người Trung Quốc hòa lẫn người Việt đi lại vui chơi rất đông, nhưng chủ yếu vẫn là “người chen người”. Do không có hàng hóa đặc trưng nên việc trông thấy “người tầu” nhồm nhoàm nhai cái bánh mì hay gặm củ khoai, bắp ngô nướng dọc đường là chuyện thường. Không có những trò văn hóa dân gian, giải trí hay thi tài giữa các đội hay các cá nhân được tổ chức. Cuối lễ hội, đoàn người ồ ạt chia tay nhau. Các mặt hàng của Việt Nam sản xuất như thuốc lá Thăng Long, Sông Cầu, Bông Sen, hoa hồng đỏ, ngô, khoai, lạc, rau cải, bật lửa, diêm Thống Nhất… lại có giá với những du khách đến từ phương bắc.

Dưới đây là một số hình ảnh mà phóng viên Báo Xây dựng kịp ghi lại trong ngày lễ hội ở Đồng Đăng.

Từng đoàn xe chở khách du lịch lần lượt làm thủ tục xuất nhập cảnh vào Việt Nam.

Một cô gái hướng dẫn viên du lịch vẫn cờ đón đoàn.

Đoàn khách xuống xe, lần lượt vào hội Đồng Đăng

Một đoàn khách Trung Quốc khác tự đi bằng đường bộ vào

Các lực lượng chức năng được huy động để bảo đảm an ninh, trật tự.

Chen nhau vào Đền Mẫu Đồng Đăng

Đường phố tấp nập người đi

Trẻ em cũng trẩy hội, tẩn ngẩn hỏi mua tò he

A, đây rồi… kem bông, thứ hàng do người Việt sản xuất.

Khoai lang, Ngô nướng đắt hàng.

Ăn xin lại ăn vạ giữa đường, bôi xấu lễ hội.

Vợ chồng người hát xẩm rên rỉ nhạc vàng và chiếm đường làm sân khấu.