03:46 | 26/01/2017

Non thiêng Yên Tử mãi xanh tươi

(Xây dựng) - Tháng 9/2011, rừng Yên Tử được Thủ tướng Chính phủ công nhận là rừng quốc gia với diện tích 2.783ha. Yên Tử có 830 loài thực vật, thì 38 loài cây được ghi vào sách đỏ Việt Nam. Trong đó Xích Tùng là cây đã gắn bó với Phật hoàng Trần Nhân Tông và Thiền phái Trúc Lâm, có niên đại trên 700 năm (cụ Tùng). Cụ Tùng là cây thiêng, quý giá nhất (còn gọi là Hoàng đàn giả). Các cụ Tùng sống tập trung ở khu vực am Dược, chùa Hoa Yên, chùa Vân Tiêu, Bảo Sái, Hòn Ngọc, Tháp Tổ; đường Tùng, dốc Thác Vàng, Thác Bạc.

Thời điểm rừng Yên Tử được công nhận là rừng quốc gia, có 237 cụ Tùng đại thụ. Từ đó đến nay, 18 cụ đã quy tiên, 132 cụ đang lâm bệnh nặng, với các chứng bệnh: thân, gốc bị mục ruỗng một phần, cụt ngọn, thân nghiêng, sâu rừng ăn lá, nhiều cụ rễ nổi bị phong hóa... Riêng đường Tùng cổ thụ có 69 cụ thì 7 cụ hóa đứng, 51 cụ bị mục ruỗng thân, gốc. Hàng năm, trên 2 triệu lượt khách hành hương, du lịch giẫm đạp vào chân tay các cụ. Các cụ lại lâm bệnh trọng: Như bệnh xỉ mủ, phân hoại phần thân gỗ, nấm thân, khô cành. Các cụ Tùng cao niên, kháng thể kém, nguy cơ tuyệt chủng.

Xuân này, TP Uông Bí đẩy nhanh dự án Chăm sóc, bảo tồn các cụ Tùng cổ ở Yên Tử. TP giao cho Ban quản lý Di tích và rừng Quốc gia Yên Tử tìm thầy chạy chữa thuốc thang; Cty CP Phát triển Tùng Lâm phụng dưỡng các cụ.

Các đơn vị vinh dự được giao nhiệm vụ phụng dưỡng các cụ, đã hoạch định lộ trình chăm sóc 237 cụ thượng thọ trên 700 tuổi, nhân giống hậu duệ các cụ. Xuân này 60 xuất đinh, thế chân các cụ đã qui tiên. “Tre già măng mọc” lớp con cháu Xích Tùng, có mặt thế vị các cụ Tiên công như xếp hàng đôi bên đường Tùng cổ; và chầu đối xứng, hoặc so le theo hàng bái vọng. Lớp hậu duệ cụ Tùng còn khoe sắc danh sơn, tam bảo, trấn phong nơi du khách hành hương bái lễ và du lịch. Các trọng điểm gồm: Đường từ chùa Bảo Sái đi chùa Vân Tiêu; từ chùa Vân Tiêu đi chùa Hoa Yên; đường từ chùa Hoa Yên đi thác Ngự Dội; từ chùa Hoa Yên đi ga 3; từ am Diêm đi am Hoa, Bãi Tùng, am Thuốc; đường từ chùa Hoa Yên đi vườn Tháp Tổ; từ vườn Tháp Tổ đi vườn Hòn Ngọc; từ chùa vườn Hòn Ngọc đi am Lò Rèn, từ gầm cáp treo ga 1 đi ga 2; khuôn viên vườn Tháp Tổ, khuôn viên chùa Hoa Yên, khuôn viên chùa Giải Oan, khu vực Đèo Gió, khu trung tâm.

Khu vực hậu duệ thế vị các cụ, dựa vào tài liệu khảo cổ, truyền thuyết và phương pháp nội suy, đặt ra giả thuyết về sự phân bố họ Xích Tùng trong xây dựng chùa tháp, lăng tự thủy tổ Thiền phái Trúc Lâm (có trưng cầu ý kiến của các nhà sư trụ trì các thời kỳ).

Dự án còn đầu tư xây dựng 1 vườn ươm, vườn trẻ, nhà hộ sinh họ Xích Tùng, diện tích 2ha, có nhà lưới rộng 300m2, khung thép, hệ thống tưới mát tự động. Khu gieo ươm rộng 2.000m2, khu chăm sóc sơ sinh rộng 17.700m2. Vườn (vườn ươm) trẻ cổng cao, rào kín, địa điểm khoảng 9 tiểu khu 36, cạnh trạm Bảo vệ rừng số 1, gần khu vực Thiền viện Trúc Lâm, nơi đất đai bằng phẳng, tốt tươi, có các đặc điểm tự nhiên phù hợp với điều kiện sinh trưởng của họ nhà Xích Tùng, lại thuận lợi cho việc bảo vệ.

Dự án đầu tư chăm sóc, bảo tồn họ nhà Xích Tùng cổ đại tại Rừng quốc gia Yên Tử đang triển khai. Đầu Xuân Đinh Dậu, du khách vãn cảnh, lễ chùa gặp các cụ thần mộc Xích Tùng 700 tuổi, sẽ vững tin các cụ đã có người phụng dưỡng. Và nên có nghĩa cử chung tay cải lão hoàn đồng cho 237 cụ đang già nua bệnh tật, để non thiêng Yên Tử được trường tồn, mãi mãi xanh tươi.

Vũ Tùng

Các bài đã đăng: