16:16 | 07/03/2019

Quảng Ninh: Đền Xã Tắc - cột mốc văn hóa vùng biên cương

(Xây dựng) – Ngày 5 - 6/3 (tức ngày 29 tháng Giêng và 1/2 năm Kỷ Hợi), TP Móng Cái đã long trọng tổ chức Lễ hội đền Xã Tắc Xuân 2019. Đến dự có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, cùng lãnh đạo một số Ban, ngành của tỉnh và hàng vạn du khách xa gần đến dự.

Lễ hội đền Xã Tắc là một hoạt động văn hóa lớn ở vùng Đông Bắc Quảng Ninh.

Lễ hội đền Xã Tắc xuân Kỷ Hợi 2019 gồm các khoa lễ: Cấp thủy (tương tự như lễ rước nước ở Thái Miếu, Đông Triều); lễ mộc dục; lễ nghinh thần; lễ an vị tượng; lễ tế Xã Tắc; dâng lễ vật của người bản địa; mông sơn thí thực; thả thuyền giấy, đèn hoa đăng trên sông Ka Long; xuất tịch Xã Tắc... Gần đây phần lễ kết hợp với hội đã tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn, thiết thực. Lễ hội năm nay còn có chương trình biểu diễn văn nghệ dân gian, các trò chơi truyền thống, níu chân du khách thập phương.

Đền Xã Tắc cột mốc văn hóa vùng biên cương

Đền Xã Tắc, ngôi đền cổ được trùng tu xây dựng ở phường Ka Long, TP Móng Cái, công trình được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh vào năm 2005. Đền Xã Tắc được xây dựng vào cuối thế kỷ XIII, đầu thế kỷ XIV để thờ Xã Tắc Sơn Hà (đất nước), nhà nước có chủ quyền. Sau phối thờ Sơn thần, thành hoàng làng và thờ Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng. Dân địa phương gọi tắt là “Xã Tắc đại vương” cùng thờ thiên thần và nhân thần bậc hiền tài của đất nước.

Lễ cấp thủy có nét tương đồng với lễ rước nước ở Thái Miếu, Di tích nhà Trần ở Đông Triều

Tương truyền thủa xưa, ngôi đền chỉ là một am cỏ nhỏ ở sát mép Thác Mang, trên dòng sông Ka Long. Vào khoảng đầu thế kỷ XX, trong một trận bão lớn am cỏ (lúc này đã được bồi trúc thành đền) bị sạt lở, bát nhang, ban thờ trôi dạt vào một gò đất cao người địa phương gọi khu vực ấy là Xoáy Nguồn. Và tại vị trí này người dân đã xây dựng lại ngôi đền bằng gạch đất nung, mái lợp ngói âm dương loại vật liệu xây dựng phổ thông ở vùng Đông Bắc thời đó.

Nước được lấy lên từ khúc sông sâu, nước trong nhất ở dòng sông Ka Long đưa về đền Xã Tắc

Đền Xã Tắc trải qua nhiều lần trùng tu, xây dựng do nhân dân từ Nam chí Bắc phát tâm công đức, đóng góp xây dựng mà thành một ngôi đền bề thế, thâm nghiêm, một nét đẹp văn hóa kiến trúc Việt Nam ở địa đầu tổ quốc. Nay đền Xã Tắc trở thành điểm đến tâm linh đối với nhân dân và du khách thập phương khi đặt chân tới vùng Đông Bắc Quảng Ninh.

Nằm ở vị trí tiền tiêu, cạnh ngã ba sông Ka Long sông biên giới Việt - Trung, đền Xã Tắc là công trình tín ngưỡng di tích lịch sử - văn hoá, khắc ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta trấn yên bờ cõi và khẳng định những nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hóa của người Việt. Với giá trị lịch sử khẳng định nền độc lập chủ quyền dân tộc, khẳng định những nét đặc trưng riêng trong đời sống văn hóa của nhân dân Việt Nam.

Các Nhà sử học, chuyên gia nguyên cứu văn hóa, tại buổi lễ có ý kiến đền Xã Tắc cần được đề nghị Nhà nước cấp bằng Di tích quốc gia.

Một điều thú vị, khi nhân dân TP Móng Cái (Việt Nam) trùng tu xây dựng đền Xã Tắc ở bờ Nam sông Ka Long đoạn biên giới Việt – Trung thì bên bờ Bắc nhân dân TP Đông Hưng (Trung Quốc) cũng khởi công đền thờ Quân Công, một nhân thần được nhân dân Trung Quốc tôn kính hiển thánh. Trong quan hệ ngoại giao nhân dân, người vùng biên hai nước láng giềng bảo: Đền thờ Quan Công và đền thờ Xã Tắc như hai cột mốc văn hóa nơi biên cương của hai nước Việt - Trung.

Vũ Phong Cầm

Các bài đã đăng: