11:02 | 06/02/2019

Tự truyện lúc giao mùa

(Xây dựng) - Cuối tuần, mưa thôi rả rích nhưng không khí oi nồng và thời tiết nóng bức đến khó chịu. Điều hòa trong phòng bật ở nhiệt độ 20 độ C mà mãi vẫn chưa thấy mát. Trên ti vi vẫn đang chiếu bộ phim dài tập “Váy hồng tầng 24”, Linh không có thời gian để theo dõi nhưng có lẽ phim cũng xem được vì tối nào cũng thấy con gái cô xin phép mẹ cho xem hết bộ phim rồi mới đi ngủ. Ngồi trong phòng soạn tập tài liệu vừa đánh máy xong và trông em cu ngủ, thi thoảng lại nghe tiếng con bé cười ré lên coi bộ khoái chí lắm, Linh lại tủm tỉm cười.

Lúc chiều chị gái gọi điện về tả cảnh Hà nội mấy ngày này phố cũng như sông. Sáng nào cũng è cổ ra đẩy xe máy chở con đi học qua hết tuyến phố này đến phố khác, đâu đâu cũng thấy nước. Chỉ có bọn trẻ là sướng vì được đi học trong cảnh lội bì bõm của cha mẹ. Nghe chị gái phàn nàn biết thế này cả gia đình chưa vội chuyển công tác ra Hà Nội, cứ nghĩ ra Thủ đô phát triển sự nghiệp tốt hơn, con đường học hành của con cái hanh thông hơn, nhưng giao thông ngoài này nghe chừng còn vất vả lắm. Nhìn thì biết, tuyến đường nào cũng có chỗ cần chỉnh trang, chỗ thì nhiều ngõ hẹp không có cống thoát nước, chỗ thì rác tắc mất lỗ thông cống, đoạn lại thi công dở dang đất đá mắc cứng từng ụ một làm giao thông ứ trệ, đường xá kiểu này có vẻ khắc phục còn chán. Điệp khúc của chị chưa hết Linh đã vội ngắt lời: “Đó chỉ là tạm thời thôi, còn có các giải pháp khắc phục”. Bà chị bật cười : “Dì thì lúc nào mà chả có giải pháp, chắc sắp được tuyển ra Bộ làm trợ lý tư vấn rồi, cứ ngồi đấy mà đợi nhé”.

Cu em nằm bên cạnh chợt giật mình o oe định khóc. Linh vỗ nhẹ mông con, thằng bé ngủ tiếp. Đồng hồ chỉ 22 giờ 40 phút, phim có lẽ đã hết. Linh nghe tiếng con gái lục tục sếp ghế, tắt đèn và tắt quạt rồi đi vào phòng. Cũng chưa phải khuya lắm nhưng mắt Linh đã ríu cả lại. Mấy đêm rồi cô mất ngủ, chẳng phải vì có chuyển biến gì trong đời mà chỉ vì mấy hôm nay đi chợ cô nhìn thấy nhiều trẻ em khuyết tật đi ăn xin quá làm cô chạnh lòng. Thương lũ trẻ kém may mắn và xót xa cho hoàn cảnh của từng đứa. Lần nào gặp chúng, cô cũng rúi vào những đôi tay long ngóng đang ngửa ra chìa về phía trước những đồng bạc lẻ. Có lúc chỉ là 1, 2 nghìn đồng mà cô thấy thanh thản đến lạ. Những đồng tiền mà từ đầu chợ cô vẫn phải trả giá bớt từng nghìn với chị hàng thịt hay anh bán cua. Con người cũng có những lúc như vậy, cũng bình thường và đối diện từng số phận với nhiều cảm xúc trái ngược. Nhớ lại cảnh người đàn bà bán cá đuổi xơi xơi thằng bé chột mắt bán tăm dạo để lấy chỗ bán hàng mà thấy se sắt cả lòng. Chắc gì nó đã đứng lâu nếu không xin được tiền mà phải đuổi...

Một tuần nữa lại trôi qua, hình như trong thời buổi làm ăn khó khăn hơn thì người ta trông mong thời gian trôi qua nhanh hơn thì phải. Mấy đứa bạn làm công chức nhà nước bảo bọn nó thế nào cũng được, cứ đến ngày đến tháng là lĩnh đủ lương theo hệ số mang về, việc ở cơ quan có thì làm không thì thôi chả ảnh hưởng gì đến thu nhập. Chỉ doanh nghiệp cổ phần như bọn Linh ăn lương theo doanh thu và hệ số khoán mới có nhiều điều phải suy tính hơn trong tháng. Liệu doanh số tháng này có đủ không? Tỷ lệ hoàn thành là bao nhiêu? Kế hoạch tăng trưởng của từng bộ phận một, số dư công nợ... Những cái đó gắn chặt với thu nhập của từng người. Vất vả là thế, đau đầu là vậy, chạy đôn chạy đáo ngược xuôi tìm kiếm khách hàng và doanh thu đến bở hơi tai vì đồng lương, ấy vậy mà nhìn ai cũng thấy khá giả và sung túc. Linh cũng thấy mừng cho mọi người.

Vèo cái Tết Nguyên đán đã đến và đi qua nhanh như thoi đưa. Trước Tết cả cơ quan hình như ngoài thu xếp công việc chuyên môn ai nấy đều tranh trủ lo sắm sửa Tết cho nhà mình. Nhìn ai cũng tất bật và vội vàng. Thế mà nhoáng một cái Tết cũng qua, lại quay trở lại với công việc thường nhật ở cơ quan, bọn trẻ đi học trở lại và bán trú tại trường bình thường nên các bậc phụ huynh có vẻ nhàn rỗi hơn. Mọi người hay nói ra giêng ngày rộng tháng dài nghĩ ra cũng thấy đúng. Lên cơ quan ngoài việc thu xếp chuyên môn, còn lại cơ bản là anh chị em đồng nghiệp tám chuyện ăn Tết nhà này nhà kia. Người thì kể chuyện về nội ra sao, người thì về ngoại thế nào… rốt cuộc cuối mỗi nội dung vẫn là câu thế là xong Tết, mệt mỏi quá, trước Tết cứ tính chuyện được ngủ bù những ngày nghỉ cho bõ công những ngày cuối năm bận bịu. Vậy mà mấy ngày Tết trời thì vừa nắng vừa oi, chả thấy không khí gì của mưa xuân thành thử ra cũng không có hứng thú gì cho lắm. Rồi lại cùng nhau tính chuyện đi chùa cầu may đầu năm mong một năm mới đến may mắn và thuận lợi hơn cho cuộc sống và công tác.

Vợ chồng Linh bàn bạc và thống nhất năm nay vẫn đi chùa cầu tài lộc như mọi năm trong tháng Giêng, nhưng thay vì mua sắm nhiều loại vàng mã thì sẽ hạn chế bớt và trích phần kinh phí dự trù mua cho những thứ đó sang làm công tác từ thiện. Năm nào cũng mua biết bao nhiêu là vàng mã để hóa vừa mất công vừa tốn kém, trong khi đi công tác nhiều vùng miền trong nước, Linh và chồng cô nhìn thấy rất nhiều gia đình còn có hoàn cảnh quá khó khăn. Vậy nên cả hai người quyết định mua một số các vật dụng cần dùng cho mùa đông và một số thiết bị đồ dùng phục vụ học tập cho mấy gia đình có hoàn cảnh khó khăn mà vợ chồng cô biết để tặng họ. Nhìn những tập vở, những quả địa cầu, các hộp bút chì, bút mực và thước kẻ được sắp xếp ngay ngắn trên bàn chờ ngày lên đường mà Linh thấy vui vui và xốn xang đến lạ. Cứ nghĩ đến hôm cả nhà cô đến thăm gia đình em Thắm bị mất hai tay từ bé nhưng lại là học sinh giỏi suốt cả mấy cấp học mà cứ muốn chảy nước mắt. Hôm đó tình cờ chồng Linh về bảo rằng ở đơn vị anh xem chương trình học sinh nghèo vượt khó học giỏi, thấy có bé Thắm có hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng rất nỗ lực vươn lên trong học tập nên đơn vị quyết định trích một phần kinh phí gửi đến cho Thắm nhằm động viên bé tiếp tục cố gắng . Có một số anh lãnh đạo đơn vị cũng gửi quà với tư cách cá nhân thăm bé Thắm. Đơn vị giao luôn việc này cho chồng Linh vừa để thực hiện nhiệm vụ vừa tạo điều kiện cho anh tranh thủ tạt qua nhà thăm mẹ con Linh.

Linh hay đi công tác các huyện nên lần này khi chồng nói địa chỉ nhà Thắm cũng không quá xa, vậy là hai vợ chồng quyết định cùng đi và cho cả con gái theo. Nhà Thắm còn rất nghèo, lại chỉ có hai chị em trong khi Thắm là chị cả. Bố mẹ Thắm chỉ làm nông nghiệp nên cũng không khá giả gì cho lắm, em lại bị mất hai tay từ khi mới sinh ra nên mọi việc đều được Thắm sử dụng bằng chân rất thành thạo. Thắm có thể làm một số việc nhà, tự làm vệ sinh cá nhân, nhặt rau giúp mẹ, chải tóc cho mình, đặc biệt cô bé viết chữ rất đẹp... Nhìn cách Thắm cầm bút bằng chân viết bức thư cảm ơn các bác lãnh đạo Trung đoàn nơi chồng Linh đóng quân mà Linh thầm phục nghị lực của cô bé. Chữ Thắm tròn trịa và rất mạch lạc, nói thật có khi nhiều người viết bằng tay chưa chắc đã được như vậy. Bé Thanh con gái Linh nhìn chị Thắm viết ngồi bên cạnh cứ tấm tắc khen chữ chị đẹp. Lúc về, con bé còn đòi chụp ảnh với chị Thắm làm kỷ niệm và nói nhỏ với mẹ xin thêm tiền cho con tặng riêng chị Thắm mua bút viết. Linh lúc cho con tiền mà lòng thấy vui vui, ít ra con gái Linh cũng học được từ buổi chiều hôm nay một số điều tốt, có thể Thắm là tấm gương mà bé An nhìn thấy một cách thực tế nhất và Linh nghĩ là sẽ tốt hơn khi cho con. Cuối giêng, thời tiết có vẻ vào xuân hơi. Mưa phùn rả rích và không khí lạnh hơn những ngày giáp tết. Vợ chồng Linh đã có kế hoạch cho chuyến giã ngoại đầu xuân ngay khi anh vừa kịp đăng ký nghỉ tranh thủ thứ Bảy, Chủ nhật tuần tới. Bé Thanh cũng sắp xếp bài vở chu đáo để được cùng đi với bố mẹ thăm một số gia đình khó khăn mà bố mẹ biết. Bắt đầu vẫn là từ gia đình chị Thắm, Thanh biết là vậy và cô bé cũng thấy thấp thỏm cứ như sắp sửa được đi đâu xa để du lịch. Em Tuấn sẽ được gửi lại nhà bà ngoại vì thời tiết hơi lạnh không thể cho đi cùng. Sáng mai cả nhà sẽ lên đường sau khi lên chùa Am Tiên lễ phật. Ngồi bên cạnh nhìn mẹ sắp lại túi đồ lễ đi chùa và soạn những thiết bị đồ dùng học tập bố mẹ mua để tặng khi đến nhà các anh chị có hoàn cảnh khó khăn mà học giỏi, con bé lại thấy lòng mình nao nao. Thầm mong thời gian trôi thật nhanh và ngày mai sẽ đến sớm để em được cùng bố mẹ lên đường cho một chuyến hành hương đầu năm như lời mẹ nói là đi xin lộc và chia lộc.

Thắm vẫn nhỏ bé và gầy gò như ngày nào, chỉ khác bây giờ cô bé đã là sinh viên năm ba của trường Đại học Hồng Đức của tỉnh. Nhìn mấy bức ảnh Thắm chụp hôm đi dự lễ tôn vinh gương sáng nghị lực Việt trước Tết nguyên đán ở Nghệ An quê hương Bác Hồ mà thấy thương. Em nhỏ bé trong

bộ áo có vẻ hơi dài so với người. Tuổi 22 mà Thắm vẫn chỉ được có 27 kg như một em bé lớp 3, cô bé bẽn lẽn thẹn thùng ngồi bên cạnh Thanh mà còn nhỏ hơn hẳn. Gặp lại người quen nên Thắm và gia đình cũng không ngạc nhiên cho lắm. Anh chị Ân Tình tên của bố mẹ Thắm vẫn như ngày gia đình Linh đến thăm mấy năm trước, vẫn hiền lành và thể hiện sự chân chất của người nhà quê mộc mạc gần gũi. Cũng không quá ngạc nhiên khi nhận được sự quan tâm của gia đình Linh vì mọi người cũng biết nhau từ trước, nhưng trong mắt mọi người vẫn không dấu được vẻ xúc động lúc Thắm nhận quà. Thanh cứ ríu rít bên cạnh chị Thắm đòi xem bàn học của chị, xem chữ chị viết, cô bé còn bắt chị mở máy tính làm việc bằng chân và luôn miệng tấm tắc khen chị giỏi. Nhìn hai đứa trẻ một là học sinh tiểu học và một là học sinh trung học ríu rít cạnh nhau bên bàn học mà Linh phải cố gắng lắm mới không để mình khóc. Cái bàn thì không phải quá cao, nhưng cái ghế thì đương nhiên phải có chiều cao sấp xỉ mặt bàn vì Thắm chỉ dùng chân để học. Anh Ân bố của Thắm bảo ở lớp gia đình cũng phải đóng riêng bàn học cho Thắm và hàng ngày chị Tình mẹ cháu chịu trách nhiệm đưa đón cháu bốn lần đến trường, chưa kể hôm nào cô giáo phụ đạo thêm giờ cho học sinh thì lại phải đưa đi vào buổi tối. Gia đình có vài sào ruộng chỉ trông cậy vào một mình anh Ân lo liệu, trong làng ngoài xóm ai có việc gì cần anh chị cũng sắp xếp cùng xúm vào làm cùng. Nhiều năm gặp lại, thấy gia đình Thắm đã cơi nới thêm được một phòng nhỏ làm nơi học tập của Thắm và em trai hiện đang học lớp 8 trường làng, ngôi nhà nhỏ bé nhưng sạch sẽ và gọn gàng tươm tất. Mẹ Thắm kể hàng ngày Thắm vẫn giúp mẹ việc nhà ngoài lúc học, chỉ có điều cô bé ăn quá ít và vì thế không thể lớn hơn bao nhiêu so với ngày gia đình Linh đến lần đầu.

Chia tay với gia đình Thắm khi trời đã sang chiều. Vợ chồng Linh nhìn bé Thanh bịn rịn chia tay chị Thắm không muốn rời. Trước khi đi con bé còn bắt mẹ chụp cho con mấy tấm hình hai chị em và cô bé hẹn sẽ quay trở lại thăm chị Thắm vào mùa hè. Hình như thời tiết lúc này có vẻ ấm hơn khi chưa lên Chùa và chưa quay vào nhà Thắm. Có thể không khí bớt lạnh và độ ẩm đã giảm bớt, cũng có thể mọi người thấy trái tim mình ấm hơn khi làm được một việc gì đó dù nhỏ bé cho người khác. Ngồi phía trước, chồng Linh nhắc đến địa chỉ gia đình thứ hai mà vợ chồng sẽ đến vào sáng ngày mai và bé Thanh cứ ríu rít nói sẽ khoe với các bạn việc được cùng bố mẹ đi Chùa lễ Phật, được đến thăm và tặng quà cho chị Thắm gương sáng nghị lực Việt, rồi việc ngày mai sẽ vẫn tiếp tục được cùng bố mẹ lên đường vì một chút công tác từ thiện. Thanh thấy lòng mình phới phới, Linh thì thấy lòng mình nhẹ nhõm và bình yên đến lạ, còn anh - chồng Linh, Linh biết sẽ lại tìm thấy đâu đấy trên những chặng đường hành quân của mình một vài địa chỉ mà anh nghĩ rằng ít ra gia đình anh vẫn có thể chia bớt cho họ phần nào đó sự thiếu thốn, có thể chỉ là vấn đề tinh thần, bởi vì với xã hội và vòng quay đến chóng mặt của cuộc sống thì tinh thần cũng chỉ có tinh thần mới bù đắp nổi.

Bắt đầu có một vài hạt mưa bụi lất phất, mưa của mùa xuân, Linh nghĩ rằng nhờ có mưa và nhờ có mùa xuân sẽ có nhiều vườn ươm được nảy mầm và Linh mong rằng đâu đó trên đất nước này, bạn bè cô, những người thân của cô và những người xung quanh cũng đang cùng cô chia cùng những người xung quanh sức xuân và mong một mùa ấm áp dù thời tiết vẫn buốt giá và vẫn còn không khí lạnh tăng cường dù bây giờ đã sang tháng ba âm lịch.

Phương Lý

Các bài đã đăng: