16:57 | 23/07/2019

Dự án thủy lợi Rào Nan (Quảng Bình): Địa phương thiết tha, mong sớm thực hiện

(Xây dựng) - Dự án thủy lợi Rào Nan với tổng mức đầu tư 350 tỷ đồng được phê duyệt từ ngày 30/10/2017, yêu cầu hoàn thành vào năm 2020. Giới chuyên gia, nhà khoa học am hiểu về thủy lợi đã mạnh mẽ chỉ rõ tính hiệu quả và ưu việt của công trình. Tuy vậy, giữa người dân vùng dự án và chính quyền địa phương vẫn còn bất nhất, khâu triển khai xây dựng thực tế chậm được tiến hành.

Phối cảnh đập dâng Rào Nan sau khi hoàn thành nhìn từ hạ lưu.

Lo lắng, dễ hiểu lầm dự án

Đập ngăn mặn Rào Nan (xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn) được xây dựng từ những năm 60 của thế kỷ trước, nhằm cung cấp nước tưới cho khoảng 1.400ha lúa của 9 xã vùng Nam thị xã Ba Đồn. Hiện giờ, qua nhiều năm sử dụng, đập đã xuống cấp, hư hỏng, không đủ lượng nước cung cấp cho các tháng khô hạn.

Theo đó, dự án đập dâng thủy lợi Rào Nan mới có tổng mức đầu tư 350 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2016 - 2020. Đây là một trong những công trình trọng điểm do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phê duyệt đầu tư. Khi hoàn thành đưa vào sử dụng, công trình sẽ đảm bảo cung ứng nguồn nước sinh họat, sản xuất cho 22 xã ở hạ lưu sông Gianh thuộc thị xã Ba Đồn và huyện Quảng Trạch. Do đó, việc nâng cấp, xây dựng lại hệ thống thủy lợi Rào Nan đang là việc làm cần thiết và cần được triển khai ngay.

Tuy nhiên, từ cuối năm 2018 đến hiện nay, đã qua nhiều tháng, nhiều người dân thôn Linh Cận Sơn, xã Quảng Sơn vẫn bày tỏ sự lo lắng khi đầu tư xây dựng đập Rào Nan. Ông Mai Trung Kiên - Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn cho hay: Vùng Linh Cận Sơn có 252 hộ dân sinh sống phía hạ lưu con đập. Khoảng 80 hộ dân không đồng tình khi có thông tin triển khai dự án đập dâng này. Người dân cho biết họ xuất phát từ lo lắng lũ lụt, không tin tưởng vào giải pháp công trình.

“Chính quyền địa phương thực hiện tuyên truyền, vận động bà con nên thay đổi suy nghĩ, tin tưởng vào các nhà khoa học và cũng vì lợi ích chung của hàng chục xã, phường lân cận được cung cấp đủ lượng nước ngọt. Tuy vậy, nhiều bà con vẫn chưa đồng thuận, không hợp tác”, Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn thông tin thêm.

Một số dân cư vùng dự án như bà Nguyễn Thị Tình, Phạm Thị Thủy, Phạm Thị Hải Yến, ông Trần Đình Trường, Mai Khương, Nguyễn Văn Toản… đều bày tỏ sự lo lắng khi mưa lũ xảy ra, như sự cố vỡ đập, nước lũ dâng cao, cơ chế vận hành thoát lũ bị động, tựu trung lại, đều là lo ngại công trình mất an toàn. Cùng đấy, nhiều quan điểm khác, cư dân đề xuất Bộ chủ quản hạ thấp cao trình của đập và khả thi nhất thì di chuyển đập lên vị trí thượng lưu cách đó 1,2 đến 5km.

Hơn nữa, đã qua 07 phiên đối thoại về vị trí tuyến công trình, tại các hội nghị này, đại diện chính quyền tỉnh, các chuyên gia về quy hoạch và xây dựng hệ thống thủy lợi Rào Nan tổ chức trong năm 2018 và 2019, nhiều cư dân lo ngại dự án này sẽ “giết chết” vùng Linh Cận Sơn với hơn 250 hộ dân và gây ra những hậu quả không thể có cơ hội sửa sai.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan sẽ được xây dựng vị trí tại đập ngăn mặn cũ.

Dưới góc nhìn của nhà khoa học độc lập, GS.TS. Phạm Thị Hương Lan - Trường Đại học Thủy lợi và GS.TS Trần Đình Hòa - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam đã cho rằng: Hệ thống thủy lợi Rào Nan là dự án phục vụ công ích, đảm bảo cấp nước sinh hoạt và nước sản xuất công nghiệp với lưu lượng khoảng 50.000m3/ngày. Về cao trình thoát lũ, chỉ hơn 8m. Điều này đảm bảo cho tính an toàn công trình, cũng như đáp ứng cho suất đầu tư 350 tỷ đồng. Hơn nữa, người đứng đầu Bộ NN&PTNT sẽ đứng ra cam kết tính an toàn của công trình.

Địa phương thiết tha, mong sớm triển khai

Cuối phiên đối thoại trực tiếp ngày 30/3/2019, ông Lê Minh Ngân - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đã đưa ra kết luận: “Công trình đập dâng Rào Nan là dự án trọng điểm của tỉnh Quảng Bình, nếu chậm triển khai sẽ bỏ mất cơ hội. Do vậy, nhân dân thôn Linh Cận Sơn cần phải ủng hộ dự án”. Tuy vậy, theo đánh giá tổng quan, sau gần 6 giờ đối thoại, nhân dân vùng Linh Cận Sơn vẫn chưa đồng tình ủng hộ, tiếp tục phản ứng. Từ đó đến nay, công tác tuyên truyền vận động bà con được thực hiện thường xuyên, các công tác liên quan đến xây lắp tạm hoãn.

Trao đổi với báo giới tại các cuộc họp báo, ông Phan Văn Khoa - Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Bình từng thông tin: Công trình đập dâng Rào Nan chưa triển khai xây dựng đúng kế hoạch vì gặp phải sự phản đối của người dân. Chính quyền các cấp đã vận động thường xuyên, nhưng vẫn còn nhiều cá nhân chưa đồng tình, có thái độ thách thức, đâu đó vẫn có sự liên kết và kích động của thế lực khác. Vì là công trình trọng điểm, được sự quan tâm của Bộ NN&PTNT, nên địa phương rất thiết tha thực hiện, chứ không muốn bỏ mất cơ hội. Hơn nữa, bản chất đập Rào Nan là công trình đập dâng, nước vẫn chảy bình thường, chứ không phải là hồ chứa. Vì thế công trình không ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân. Trong việc này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Bình đã họp một số phiên, để thống nhất phương án triển khai dự án, dự kiến trong tháng 8/2019.

Cùng đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng ngành NN&PTNT (Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Bình) chia sẻ: Việc nhân dân vùng dự án chưa đồng tình ủng hộ dự án là câu chuyện chung của nhiều địa phương khi thực hiện dự án thủy điện, thủy lợi. Với đặc thù là công trình thủy lợi, thi công phải theo các mốc thời tiết trong năm, với khối lượng thi công rất lớn, trong tình hình hiện nay chưa thể thi công sớm, thì việc đẩy nhanh tiến độ thi công thực tế, tăng ca tại công trường là giải pháp hữu hiệu, nhằm đáp ứng yêu cầu đề ra sẽ hoàn thành công trình cuối năm 2020.

Nhất Linh - Phương Dung

Các bài đã đăng: