21:23 | 12/10/2018

Giáo sư Gustav Martinsson: “Giảm phát thải khí nhà kính tách biệt với phát triển kinh tế”

(Xây dựng) – Ngày 11/10, GS Gustav Martinsson của Viện Công nghệ Hoàng gia Thụy Điển đã chia sẻ những kinh nghiệm của Thụy Điển trong vấn đề tài chính xanh cho phát triển bền vững.


Toàn cảnh cuộc chia sẻ của GS Gustav Martinsson.

Ngày 08/10, Ủy ban liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) của Liên hợp quốc đã đưa ra lời cảnh báo, nhiệt độ trái đất sẽ tăng thêm 1,5 độ C trong giai đoạn 2030 – 2052, nếu sự ấm lên trên toàn cầu vẫn diễn ra với tốc độ như hiện nay.

Để ngăn chặn điều này, cả thế giới sẽ phải giảm phát thải khí nhà kính vào môi trường theo đúng lộ trình đã cam kết tại Thỏa thuận chung Paris 2015 và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, thay thế cho năng lượng hóa thạch. Nhưng đây là một nhiệm vụ không hề dễ dàng.

Theo nhận định của GS Gustav Martinsson, biến đổi khí hậu (BĐKH) là vấn đề hệ thống nên Chính phủ các nước cũng phải có những giải pháp hệ thống. Nhưng giải pháp hệ thống cho các vấn đề BĐKH sẽ đến từ đâu và các giải pháp tài chính sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc ứng phó với BĐKH?

Vấn đề quan trọng nhất trong cuộc chiến chống BĐKH không phải là giải pháp tốn kém bao nhiêu, mà phải làm thế nào để có đủ nguồn lực đầu tư vào các lĩnh vực đang gặp thách thức, nhằm giải quyết triệt để nguồn gốc các vấn đề.


GS Gustav Martinsson cho rằng, Chính phủ các nước cần phải có giải pháp hệ thống để giải quyết vấn đề BĐKH.

Muốn làm được như vậy, Chính phủ các nước phải thực hiện giải pháp hệ thống, can thiệp ngay từ đầu vào, định hướng dòng vốn đầu tư của các doanh nghiệp để họ không đầu tư vào các lĩnh vực sử dụng nhiên liệu hóa thạch và khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo.

Điều này sẽ giúp các nước hạn chế việc phát thải khí nhà kính, hạn chế ô nhiễm môi trường, thay vì chỉ đánh thuế đối với các doanh nghiệp có lượng phát thải khí nhà kính cao, nhưng không giải quyết được tận gốc vấn đề.

Thực tế, Chính phủ Thụy Điển đang đánh thuế rất cao đối với những ngành công nghiệp phát thải khí nhà kính lớn. Năm 2012, doanh thu thuế liên quan đến môi trường của Thụy Điển đạt 2,52% GDP so với mức trung bình của OECD là 1,54%. Tuy nhiên, do chế tài này chưa được áp dụng trên toàn cầu nên hiệu quả vẫn còn hạn chế.

Theo GS Gustav Martinsson, những quy định nghiêm ngặt của Chính phủ Thụy Điển về việc phát thải khí nhà kính ra môi trường đã buộc các doanh nghiệp tại đất nước này phải cân nhắc việc sử dụng năng lượng hóa thạch vào sản xuất, nếu không muốn chi trả một số tiền thuế cực lớn.

Chính sách của Chính phủ Thụy Điển không cấm các doanh nghiệp sản xuất, nhưng khuyến khích việc chuyển đổi hành vi, chuyển từ các ngành gây phát thải nhiều khí nhà kính sang các ngành sử dụng năng lượng sạch.


Theo GS Gustav Martinsson, khu vực kinh tế tư nhân có vai trò rất lớn trong cuộc chiến chống BĐKH.

Thực tế, nhiên liệu hóa thạch đang được Chính phủ các nước trợ giá cao hơn nhiều so với nhiên liệu tái tạo (dù mâu thuẫn là biện pháp đánh thuế cao với các ngành sử dụng nhiêu liệu hóa thạch lại đang trở thành một trong những biện pháp để giảm phát thải khí nhà kính).

Mặt khác, việc sử dụng các nguồn nhiêu liệu tái tạo trong sản xuất chưa được đầu tư tương xứng và hơn 90% các nguồn lực đầu tư cho năng lượng sạch lại đến từ khu vực kinh tế tư nhân. Chính vì vậy, Chính phủ các nước cần có những biện pháp để tác động vào quyết định đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân.

Hiện tại, Chính phủ Thụy Điển cũng phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, khu vực kinh tế tư nhân và các nhà hoạch định chính sách để giới thiệu ra thị trường những công nghệ mới thân thiện với môi trường.

Năm 2014, khoảng 52% nguồn cung cấp năng lượng quốc gia của Thụy Điển đến từ năng lượng tái tạo, đạt tỷ lệ năng lượng tái tạo cao nhất trong EU. Theo dự báo của Cơ quan năng lượng Thụy Điển, tỷ lệ này có thể được tăng lên 55% vào năm 2020.

Đối với các nhóm giải pháp liên quan đến tài chính, Chính phủ Thụy Điển đã thông qua một đạo luật phát triển bền vững, yêu cầu các doanh nghiệp phải công khai hoạt động kinh doanh, chiến lược phát triển bền vững và thực trạng phát thải ra ngoài môi trường.

Từ đó, Chính phủ Thụy Điển sẽ ban hành những chính sách nhằm điều chỉnh nhận thức và phương hướng phát triển kinh doanh bền vững của các doanh nghiệp.

Theo nghiên cứu của Viện Công nghệ Hoàng gia Thụy Điển, quốc gia Bắc Âu này đang rất thành công trong việc tách biệt giữa phát triển kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính ra môi trường.

Năm 2013, lượng phát thải khí nhà kính của Thụy Điển đạt 55,8 triệu tấn CO2 tương đương, giảm khoảng 22% so với 71,8 triệu tấn năm 1990. Trong cùng thời gian này, GDP của Thụy Điển đã tăng 58%.

Đây là cơ sở để GS Gustav Martinsson có thể khẳng định: “Hoàn toàn không có sự mâu thuẫn giữa 2 nhiệm vụ phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường”.

Dịch Phong

Các bài đã đăng: