19:14 | 24/05/2018

Hà Nội cứ mưa là ngập: Vì đâu nên nỗi?

(Xây dựng) - Trận mưa đầu mùa mới đây khiến nhiều con đường của Thủ đô ngập sâu trong nước khiến người dân băn khoăn với câu hỏi: Bao giờ Hà Nội giải quyết được tình trạng trên?


 
Ảnh minh họa.

Nhiều điểm ngập úng

Theo số liệu từ Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống thoát nước khu vực nội thành gồm 12 quận với diện tích 300km2, chủ yếu là hệ thống thoát nước chung bao gồm: hệ thống cống, kênh mương cùng 122 hồ điều hòa, 10 trạm bơm thoát nước chính, cùng 5 nhà máy xử lý nước thải. Hiện hệ thống thoát nước của Hà Nội được chia làm lưu vực chính: Tô Lịch, tả Nhuệ, hữu Nhuệ, sông Cầu Bây, Hà Đông. Ngoài ra, còn có các tiểu lưu vực tại các thị trấn trên địa bàn các huyện: Thạch Thất, Sơn Tây, Mê Linh, Thanh Oai… Hệ thống thoát nước ở các khu vực trên đều được đầu tư xây dựng tương đối đồng bộ.

Trên thực tế, hàng năm Hà Nội đã dành sự đầu tư lớn về kinh phí cùng nguồn lực để xử lý úng ngập. Nhờ đó, tình trạng úng ngập đã được cải thiện đôi chút. Cụ thể, theo số liệu của Cty Thoát nước Hà Nội, trong năm 2017 bằng các giải pháp cải tạo, sửa chữa, đã giảm được 3/18 điểm úng ngập; nhiều điểm úng ngập cục bộ nhỏ lẻ cũng đã được giải quyết.

Tuy nhiên, với lượng mưa từ 50 - 100mm, kéo dài trong 2 tiếng, Hà Nội sẽ còn 15 điểm úng. Lượng mưa càng lớn, các điểm ngập úng sẽ nhiều hơn. Cơn mưa lớn vào tối 12/5 vừa qua đã làm nhiều tuyến phố trong nội thành ngập nặng như Nguyễn Trãi, Nguyễn Xiển, Trường Chinh, Xuân Thủy, Thụy Khuê, Ngọc Lâm, ngã tư Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Giải Phóng… là minh chứng rõ nhất cho những lo lắng và nỗi ám ảnh của người dân Thủ đô về tình trạng cứ mưa là ngập.

 Cần phải làm gì?

Theo nhiều chuyên gia, tình trạng úng ngập của Hà Nội cũng có nguyên nhân từ câu chuyện quy hoạch cốt nền đô thị của TP trước đây chưa thực sự được quan tâm. Do đó, khi có mưa lớn kéo dài liên tục, nhiều khu vực nội thành của Hà Nội thường hay bị ngập sâu.

Đô thị hóa ở Hà Nội là một quá trình tất yếu, phản ánh tiến bộ về kinh tế. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa, các nhà quản lý đã không xem xét nghiêm túc tới những thay đổi to lớn môi trường sống trong đô thị. Nhiều diện tích trồng cây xanh và hồ ao đã bị bê tông hóa trong quá trình xây dựng nhà ở, đường sá làm cho nước mưa không thể thấm xuống đất hoặc chảy vào các ao hồ. Phần lớn nước mưa bị đổ thẳng vào hệ thống cống thoát nước gây úng ngập trong thời gian dài. Tại khu vực bị bê tông hóa, nước mưa không thấm được xuống đất làm suy giảm lượng nước ngầm, mặt đất trở nên khô hạn, nóng nực trong những ngày hè.

Do đó, muốn thoát được nước phải có độ chênh mặt nước để có thể chuyển từ nơi này sang nơi khác theo nguyên tắc bình thông nhau. Từng đô thị, tòa nhà phải có hồ điều hòa, các bãi cỏ, vỉa hè tự thấm nước. Ở vườn hoa phải tạo ra bể ngầm, lấy nước dùng để cứu hỏa, tưới cây, rửa đường vừa là chống mất nước mặt, giảm độ thất thoát nước ngầm, đồng thời Hà Nội sẽ giảm sụt lún và ngập lụt… “Hà Nội gặp mưa lớn, công nhân thoát nước khơi thông dòng chảy chỉ là giải pháp tạm thời. Hà Nội không tạo được độ chênh giữa mặt nước đường phố và mặt nước các sông thì nước thoát đi đâu? Chỉ có thể ngập thôi!”, ông Nguyễn Văn Hùng - nguyên Hiệu trưởng Trường ĐHXD Hà Nội cho biết.

Một nguyên nhân khác cũng khiến cho tình trạng cứ mưa to là ngập cũng được các ngành chức năng TP lý giải, là do mật độ xây dựng khu vực nội đô thời gian qua tăng rất mạnh. Thêm nữa, ý thức của một số người dân còn chưa cao khi tùy tiện vứt rác xuống các cống nước, hố ga, lối thoát nước... làm ảnh hưởng không nhỏ đến dòng chảy khi có mưa lớn xảy ra.

Đánh giá về tình trạng ngập úng tại Hà Nội, các chuyên gia cũng cho rằng, việc quy hoạch hàng loạt cao ốc dày đặc đang đẩy hệ thống hạ tầng, trong đó hệ thống thoát nước không theo kịp. Vì thế, khiến nhiều tuyến phố ngập nặng khi mưa lớn. Trận mưa vào ngày 12/5 tại Hà Nội vừa qua khiến nhiều hầm chung cư bị ngập nước đã nói lên điều đó. Vì đâu mà Hà Nội hiện vẫn phải loay hoay với những giải pháp thoát nước mỗi khi trời mưa không khỏi khiến các cơ quan quản lý đau đầu.

Trong khi đó, trên thực tế hệ thống thoát nước Hà Nội hiện tại mới chỉ có khả năng chịu đựng cho những trận mưa có cường độ 70mm/2 giờ. Bởi vậy tình trạng ngập úng vẫn có thể tái diễn trong mùa mưa năm 2018 nếu cường độ mưa vượt quá ngưỡng này.

Để giải quyết tình trạng trên, các ngành chức năng Hà Nội đã triển khai các giải pháp tổ chức ứng trực tại hiện trường thực hiện công tác vớt rác tại miệng thu hàm ếch, khơi thông dòng chảy và phối hợp hướng dẫn giao thông… Đồng thời, tăng cường đầu tư hệ thống cống hóa, mở rộng kênh mương, nạo vét những hồ hiện có, đào thêm hồ điều hòa, kết nối đồng bộ hạ tầng thoát nước để nâng cao năng lực tiêu thoát nước…

Với hệ thống thoát nước Hà Nội, nếu cải tạo toàn bộ mạng lưới thoát nước từ cấp 1 đến cấp nội bộ thì khối lượng công việc rất nhiều, vốn đầu tư hàng tỷ đô la. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, Hà Nội rất cần các ngành chức năng nghiên cứu, đưa ra phương án giải quyết tạm thời tránh ngập lụt, quản lý chặt công tác thực hiện quy hoạch mới có thể giải quyết tình trạng ngập úng xảy ra thường xuyên diễn ra nhiều năm nay…

Huy Thảo - Linh Anh

Các bài đã đăng: