21:29 | 20/06/2019

Nghệ An: Phát triển nông nghiệp gắn liền với bản sắc vùng miền

(Xây dựng) - Thời gian qua, nông nghiệp Nghệ An dưới sự chỉ đạo của các cấp chính quyền với những nỗ lực không ngừng, đã đạt được nhiều kết quả khởi sắc, cơ cấu ngành chuyển dịch mạnh mẽ, từng bước khẳng định vai trò và vị thế của mình, góp phần vào sự phát triển chung của kinh tế tỉnh nhà.


Phòng thí nghiệm sản xuất tảo ở Quỳnh Lưu - Nghệ An.

Phát huy lợi thế, đặc trưng địa phương vào phát triển nông nghiệp

Tỉnh Nghệ An từ lâu luôn xác định lĩnh vực nông nghiệp có vị trí chiến lược trong sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ gìn ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước.

Mục tiêu cụ thể được tỉnh Nghệ An đề ra là giai đoạn đến năm 2020 đưa tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp bình quân là 4,5 - 5%/năm; cơ cấu kinh tế nội ngành đến năm 2020 nông nghiệp chiếm 77%, lâm nghiệp chiếm 9%, thủy sản 14%; tỷ lệ độ che phủ của rừng năm 2025 đạt 58%; đến năm 2020 có 265 xã (tương đương 61,5% số xã trong toàn tỉnh) đạt chuẩn nông thôn mới; thu nhập bình quân người dân nông thôn đến năm 2025 đạt 42 triệu đ/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo còn 4%...

Thực tiễn chứng minh rằng Nghệ An ngày càng chú trọng và phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, liên kết các chuỗi giá trị, không ngừng khẳng định vị thế của mình.

Ông Lê Hồng Vinh - Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An khẳng định, đó là tái cơ cấu ngành nông nghiệp được triển khai mạnh mẽ, năng suất, chất lượng, giá trị nhiều loại nông sản tăng khá, công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn phát triển; chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng kết cấu hạ tầng và đô thị hóa được triển khai thực hiện quyết liệt, bộ mặt nông thôn Nghệ An ngày càng khởi sắc; công tác xóa đói giảm nghèo được quan tâm thường xuyên, y tế, giáo dục, văn hóa xã hội phát triển, đời sống, vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn nói chung và nông dân nói riêng được nâng cao...

Đơn cử, huyện Diễn Châu là một huyện đồng bằng ven biển, có 38 xã, thị trấn, điểm xuất phát thấp, nhưng xác định nông nghiệp rất quan trọng, huyện đã tổ chức rà soát, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, sản xuất gắn với an toàn vệ sinh thực phẩm và sản xuất sạch theo công nghệ cao.

Hay ở huyện Con Cuông là một huyện miền núi cao của tỉnh Nghệ An, có 13 xã, thị trấn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 75% dân số, trong đó có 2 xã biên giới với 55,5km đường biên giới tiếp giáp với Lào. Tuy còn nhiều khó khăn, nhưng địa phương này vẫn kiên trì thực hiện nhiều giải pháp để phát triển bền vững lâm nghiệp gắn với du lịch sinh thái.

Một địa phương khác như huyện Quỳnh Lưu, từ những năm đầu nuôi tôm sú theo hình thức quảng canh, đến nay đã trở thành huyện có diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng lớn nhất tỉnh, với 465ha, được nuôi thành 2 - 3 vụ/năm, sản lượng hàng năm từ 2.800 - 3.000 tấn, năng suất bình quân 3,5 - 4 tấn/ha; toàn huyện cũng có 1.200 tàu khai thác hải sản (chiếm 50% số tàu toàn tỉnh), sản lượng khai thác hàng năm khoảng 65.000 tấn.

Bên cạnh những kết quả trên, Nghệ An cũng xác định phải lồng ghép, sử dụng có hiệu quả sự hỗ trợ của Nhà nước và các nguồn lực trong cộng đồng dân cư và xã hội cho phát triển sản xuất, nâng cao đời sống cho người dân nông thôn; phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn phải gắn liền với phát triển văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

Lấy ví dụ việc phát triển làng nghề ở huyện Yên Thành: Nhờ quan tâm, hỗ trợ, đầu tư phát triển đến nay huyện Yên Thành đã phát triển được 14 làng nghề, 8 làng có nghề, tạo việc làm thường xuyên cho trên 1.500 lao động. Làng nghề ở huyện Yên Thành đã góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế hộ, nâng cao đời sống cho người lao động, thực hiện hiệu quả chương trình nông thôn mới tại các địa phương.

Những kết quả nêu trên là minh chứng rõ ràng cho sự nỗ lực của tỉnh Nghệ An trong công cuộc phát triển ngành nông nghiệp, từ đó thúc đẩy, kéo theo những lĩnh vực khác cùng đi lên.

Nâng cao chất lượng nông sản bản địa

Một vấn đề đặc biệt quan trọng được Nghệ An đặt mục tiêu là đẩy mạnh xây dựng, quảng bá thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp, nông sản, nhất là các sản phẩm có lợi thế, nông sản bản địa, nhằm nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường; đồng thời, thông qua việc nghiên cứu, hình thành chiến lược sản xuất và xây dựng thương hiệu.

“Đây không chỉ là nhiệm vụ kinh tế đơn thuần, mà còn hướng tới mục tiêu mang tính bền vững là gìn giữ các giá trị truyền thống về hình thức sản xuất và các sản phẩm nông sản đặc thù của từng địa phương. Bởi, sự khác biệt giữa các địa phương trong xây dựng nông thôn mới chính là nét văn hóa riêng, cần trân trọng, duy trì thành nền tảng cho các lĩnh vực khác phát triển bền vững”, ông Hoàng Nghĩa Hiếu - Giám đốc Sở NN&PTNT Nghệ An cho biết.

Mới đây, tại Hội thảo khoa học về xây dựng nông thôn mới tại Nghệ An, bên cạnh việc đánh giá cao những kết quả đạt được của địa phương, các nhà khoa học đã đề xuất một số giải pháp để đẩy nhanh tiến trình xây dựng và hoàn thiện nông thôn mới ở Nghệ An. Đó là, chú trọng “chiều sâu, chất lượng, bền vững” trong xây dựng nông thôn mới; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ, gắn phát triển nông thôn với đô thị…

Tỉnh đang hướng tới thực hiện hiệu quả Đề án Xây dựng nông thôn mới trên địa bàn 27 xã khu vực biên giới tỉnh Nghệ An nhằm phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh giai đoạn 2017 - 2020 và Đề án Huyện nông thôn mới kiểu mẫu Nam Đàn. Năm 2019, Nghệ An phấn đấu có thêm ít nhất 39 xã đạt chuẩn nông thôn mới và thêm 1 huyện đạt chuẩn nông thôn mới (huyện Yên Thành).

Tỉnh, Nghệ An cũng đang triển khai mô hình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) với mục tiêu từ nay đến năm 2020 sẽ xây dựng hệ thống quản lý, điều hành chương trình này đồng bộ từ tỉnh đến huyện, xã. Địa phương xác định OCOP là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội sinh và gia tăng giá trị, gắn phát triển nông thôn với đô thị. Đây cũng là giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Với quan điểm trên, tỉnh Nghệ An quy định đối tượng thực hiện là các sản phẩm hàng hóa có nguồn gốc từ đặc sản, sản phẩm truyền thống của địa phương. Nếu không phải đặc sản địa phương thì cần sử dụng ít nhất 50% nguyên liệu ở địa phương; có tính độc đáo (mang đặc trưng của vùng miền, địa phương); có gia tăng giá trị và không ảnh hưởng xấu đến môi trường.

Mặt khác, tỉnh xác định phát triển sản phẩm, dịch vụ OCOP theo 6 nhóm sản phẩm, bao gồm thực phẩm; đồ uống; thảo dược; vải và may mặc; lưu niệm - nội thất - trang trí; dịch vụ du lịch nông thôn, bán hàng.

Đến nay Sở NN&PTNT Nghệ An đã hoàn thiện xây dựng đề án “Mỗi xã một sản phẩm tỉnh Nghệ An” giai đoạn 2019 - 2020, định hướng đến năm 2030 với tổng kinh phí thực hiện khoảng 1.200 tỷ đồng; trong đó, kinh phí từ ngân sách Nhà nước 240 tỷ đồng; kinh phí do cộng đồng huy động 960 tỷ đồng.

Để đạt được những mục tiêu trên, trước hết cần phải làm tốt công tác quy hoạch sản xuất, từ khâu đề xuất định hướng quy hoạch đến quá trình quản lý, hướng dẫn tổ chức triển khai các quy hoạch. Nghệ An cũng không ngừng tuyên truyền, vận động sâu rộng để tiếp tục nâng cao nhận thức mới về nông nghiệp, đẩy mạnh cơ cấu ngành, phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; xây dựng nông thôn mới; đẩy mạnh công tác xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội; đổi mới cơ chế chính sách và tổ chức sản xuất ở nông thôn; nâng cao chất lượng nguồn nhận lực; thực hiện tốt công tác quy hoạch, phát huy các nguồn lực trong và ngoài tỉnh cho phát triển nông nghiệp.

Tuyết Mây - Thanh Tâm

Các bài đã đăng: