18:12 | 15/05/2019

Quản lý chất thải rắn: Chưa đầu tư đồng bộ các trạm trung chuyển

(Xây dựng) - Trong thời gian qua, cùng với sự gia tăng dân số mạnh mẽ và sự hình thành, phát triển của các ngành nghề sản xuất đã làm gia tăng nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, nguyên vật liệu, năng lượng và phát sinh chất thải rắn (CTR). Công tác quản lý, xử lý CTR ở nước ta vẫn chưa chú trọng đến các giải pháp giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế và thu hồi năng lượng từ chất thải, gây ô nhiễm môi trường. Trong đó, tại các địa phương còn rất thiếu các trạm trung chuyển, điểm chuyển tải thu gom rác, thiếu các khu xử lý theo quy hoạch…


Rác phế thải xây dựng bừa bãi dọc đường Nguyễn Xiển đã xuất hiện từ lâu nhưng chưa được dọn dẹp.

Theo số liệu của Bộ Tài nguyên & Môi trường (TN&MT) tính đến tháng 4/2019, số lượng CTR phát sinh nhiều là Hà Nội (6.500 tấn/ngày), Thanh Hóa (2.246 tấn/ngày), Hải Phòng (1.715 tấn/ngày), Nghệ An (1.618 tấn/ngày), Bình Dương (1.557 tấn/ngày), Hải Dương (899 tấn/ngày), Bắc Ninh (870 tấn/ngày… Tỷ lệ thu gom hiện nay tại khu vực nội thành của các đô thị trung bình đạt khoảng 85,5% và tại khu vực ngoại thành của các đô thị trung bình đạt khoảng 60% so với lượng phát sinh. Tỷ lệ thu gom tại khu vực nông thôn còn thấp, trung bình đạt khoảng 40 - 55% so với lượng phát sinh.

Khó khăn trong việc thu gom, xử lý CTR được các chuyên gia, các nhà quản lý chỉ ra chính là tại các đô thị, chúng ta chưa đầu tư đồng bộ các trạm trung chuyển rác.

Đại diện UBND TP Hà Nội cho biết, Hà Nội hiện đang rất thiếu các trạm trung chuyển, điểm chuyển tải thu gom rác; thiếu các khu xử lý theo quy hoạch tại các địa phương nhằm giảm tải xử lý tại các khu xử lý CTR tập trung của thành phố. Trong khi đó, ý thức của một số người dân còn kém trong việc tuân thủ, thực hiện các nội dung bảo đảm vệ sinh môi trường, vẫn còn tình trạng bỏ rác bừa bãi, không đúng giờ, đúng nơi quy định… Một số địa phương vẫn chưa sâu sát, đôn đốc thực hiện tốt công tác bảo đảm vệ sinh môi trường.

Bên cạnh đó, kinh phí đầu tư hạn chế, thiếu kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng, chi phí đầu tư hạ tầng cho các cơ sở xử lý lớn. Công tác đầu tư xây dựng các khu xử lý CTR, các nhà máy xử lý rác còn chậm, chưa bảo đảm tiến độ vì khó khăn trong việc kêu gọi xã hội hoá trong công tác xử lý, thiếu sự đồng thuận của người dân trong việc xây dựng các khu xử lý CTR trên địa bàn.

Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Hưng Thịnh - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) cho rằng, bên cạnh những hạn chế trên, chất lượng môi trường tại các địa phương chưa được đảm bảo chính là các chủ nguồn thải chưa tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường; công tác tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, xử lý vi phạm các quy định của pháp luật trong quản lý phá dỡ, thu gom, vận chuyển, xử lý CTR xây dựng trên địa bàn các quận, huyện, thị xã chưa được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên... Mặc dù vi phạm diễn ra phổ biến nhưng đa số các cơ quan hữu quan, chính quyền cơ sở đều cho rằng khó xử lý, bởi các đối tượng chủ yếu đổ trộm CTR xây dựng vào ban đêm, vị trí đổ là khu đất trống, xa khu dân cư.

Trên thực tế, Việt Nam đã có nhiều công nghệ xử lý CTR được giới thiệu để áp dụng như: Tận dụng khí từ bãi chôn lấp để phát điện, đốt bỏ thông thường trực tiếp, đốt tầng sôi, plasma, sản xuất viên nén năng lượng, sản xuất phân vi sinh…

Nhưng đến nay, hầu hết tại các địa phương, kể cả hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vẫn xử lý rác thải sinh hoạt bằng hình thức phổ biến là chôn lấp. Các địa phương và chủ đầu tư chưa lựa chọn được công nghệ nào phù hợp với rác thải sinh hoạt tại Việt Nam nên không xử lý triệt để và để phát sinh ô nhiễm thứ cấp ra môi trường.

Vì vậy, để công tác quản lý CTR đạt hiệu quả, việc quy hoạch quản lý CTR cần được triển khai đồng bộ, có quy hoạch các điểm tập trung, trạm trung chuyển CTR cho đô thị.

Đặc biệt, cần phải tìm công nghệ để khắc phục những nhược điểm của các rác thải Việt Nam (độ ẩm cao, không được phân loại…) là yêu cầu cấp thiết đặt ra cho các cơ quan quản lý và chính quyền các cấp.

Linh Đan

Các bài đã đăng: